دکتر طیبه احمدیان راد
مقالات مرتبط:
مقدمه ای درباره این که سرماخوردگی چیست؟
عامل اصلی بروز سرماخوردگی چیست و چگونه عمل می کند؟
علایم سرماخوردگی و تفاوت آن با حساسیت و آنفولانزا
سرماخوردگی چگونه درمان می شود؟
سرماخوردگی می تواند به وسیله بیش از 200 نوع ویروس ایجاد شود. "رینوویروس" ها که بیش از 100 زیرشاخه دارند، مهم ترین عامل بیماری زایی و مسبب دست کم 50 درصد از سرماخوردگی های بزرگسالان هستند.
حرارت مخاط بيني انسان دماي مناسبي براي زندگي رينوويروس است. اين ويروس از لايه "اپيتليوم" مخاطي برونش (مجاری هوایی بزرگ) و بینی می گذرد و خود را به گيرنده مولكول چسبنده بين سلولي متصل مي كند. اين حركت باعث آسيب به سلول هاي مژه اي شده و به دنبال آن براديكينسين، پروستاگلاندين، هيستامين و سيتوكينين آزاد مي شود. اين واسطه ها پاسخ التهابي را تسهيل كرده و منجر به التهاب بافت بینی، ریزش سلول های مژگی و تخریب انسجام لایه اپيتليوم مي شوند. در نتيجه بيمار به عطسه افتاده، آبريزش بيني پيدا كرده و دچار ترشح شديد مخاط بيني و گلودرد مي شود. بنابراين علايم مربوط به سرماخوردگي نتيجه پاسخ ايمني بدن به حمله ويروس ها است.
"كورونوويروس" ها که نوع دیگری از ویروس ها هستند، در ابتدا راه هاي هوايي فوقاني و لوله گوارش پستانداران و پرندگان را آلوده مي كنند. رايج ترين كورونو ويروس انساني، عامل "سندرم حاد تنفسي" (SARS-cov) است است كه موجب بيماري سارس SARS مي شود و از پاتوژنز (بیماری زایی) خاصي برخوردار است. اين ويروس مي تواند هر دو راه هاي تنفسي فوقاني (بینی، سینوس، حلق و راه های هوایی بزرگ) و راه های تنفسی تحتاني (ریه ها و راه های هوایی کوچک) را آلوده كرده و مشكلات گوارشي نيز ايجاد كند.
ساير ويروس ها تقريباً عامل 15-10 درصد از سرماخوردگي هاي افراد بالغ هستند كه سرماخوردگي هاي ناشي از برخي از اين ويروس ها مي تواند زمینه آلودگی به آنفولانزا و بیماری های عفونی باکتریایی را فراهم کند.
ذرات ویروس چگونه منتقل می شوند؟
ذرات ويروس معمولاً از طريق بيني و يا مجاري اشكي وارد بدن شده و سپس به داخل حفره بيني رفته و به وسيله جريان مواد مخاطي وارد "نازوفارنكس" (حدفاصل بین بینی و حلق) مي شوند.
بسته به نوع ويروس، برخي يا تمام مسيرهاي انتقالي زير مي توانند منجر به انتقال ويروس شوند:
-تماس با ترشحات آلوده تنفسي موجود روي پوست يا ساير سطوح محيطي و سپس دست زدن به چشم يا بيني.
-تنفس ذرات ترشحات تنفسي منتشر در هوا
-تنفس ريزترين ذرات معلق عفوني موجود در فضا به مدت طولاني
نتايج ده ها تحقيق نشان داده است كه انتقال انسان به انسان به وسيله دست آسان تر است و انتقال ويروس سرماخوردگي بيشتر به وسيله دست منتقل می شود تا ذرات هوايي که از عطسه افراد مبتلا به وجود می آید. يك فرد مي تواند از اولين ثانيه هاي ابتلا به عفونت تا روز چهارم ابتلا، بيماري را منتقل كند و اين درست در زماني است كه ترشحات بيني به حداكثر خود مي رسند.
دست شستن ساده و يا استفاده از مواد ويروس كش، ويروس هاي عفوني را از دست مي زدايد. گزارش شده است كه ويروس ها بر روي پوست و اشيای ساكن به مدت سه تا چهار ساعت باقي مي مانند. وجود تركيب "تريكلوزان" در مواد شوينده دست با مقادير كم الكل، در كشتن ويروس ها بلافاصله پس از مصرف این مواد و نيز تا مدتي پس از آن بسيار مؤثر است.
شستن دست ها ساده ترين و مؤثر ترين روش براي پيشگيري از رينوويروس هاي مسبب سرماخوردگي است. به همين منظور شستن دست ها با آب و صابون به مدت حداقل 15 ثانيه با آب گرم پيشنهاد مي شود.
عدم تماس دست با بيني و چشم آلوده راه مؤثر ديگري در پيشگيري از انتقال بيماري است. همچنين افراد مبتلا بايد در نظر داشته باشند كه در هنگام عطسه يا سرفه حتماً از دستمال استفاده كنند. در صورت امكان بايد از تماس هاي نزديك و طولاني مدت با فرد بيمار خودداري كرد. اگر امكان چنين اقدامي وجود ندارد، تا حدامكان بايد از تماس با اشياي مصرفي بيمار امتناع كرد. خواب كافي و ورزش به كاركرد بهينه سيستم ايمني كمك مي كند. استعمال دخانيات در حركات مخاط اختلال ايجاد كرده و فرد را در معرض ابتلا به سرماخوردگي قرار مي دهد. افراد بايد از استعمال دخانيات و قرار گرفتن در معرض آن خودداري كنند.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
