مقالات مرتبط:
|
لایه های ابر متراکم اطراف مشتری در عکس مشخص است | مشتری سياره بزرگي از گاز و مايع است. اين سياره مثل زمين سطح خاكي ندارد اما شايد خاك داشته باشد. به جايش سطح سياره از ابرهاي قرمز، قهوه اي، زرد و سفيد تشكيل شده. ابرها در مناطق با رنگ روشن به نام زون (zone) و نیز در مناطق تاريك تر به نام كمربند مرتب شده اند و موازي با استوا مي چرخند. جو مشتري از حدود 86 درصد هيدروژن، 14 درصد هليوم و مقدار كمي متان، آمونياك، فوسفين، آب، آستيلن، اتان، ژرمانيوم و دي اكسيد كربن تشكيل شده. از نظر جرم درصد هيدروژن در جو بر بقيه عناصر غالب است. دانشمندان اين اندازه گيري ها را با تلسكوپ و ساير ابزار روي زمين و فضاپيما انجام داده اند.همين عناصر شيميايي هستند که لايه هاي رنگي ابرها در ارتفاعات مختلف را شكل داده اند. | |
| | ||
ابرهاي مشتري
وقتي ما به مشتري نگاه مي كنيم ابرهايي از گاز را مي بينيم كه با سرعت هاي زیاد در جو حركت مي كنند. بلندترين ابرهاي سفيد در زون ها یا مناطق از "كريستال هاي آمونياك يخ زده" درست مي شوند. ابرهاي پايين تر و تاريك تر از ديگر مواد شيميايي هستند كه در كمربندها وجود دارند. در پايين ترين سطوحي كه مي توان ابرها را مشاهده كرد، ابرهاي آبي رنگ وجود دارند. ستاره شناسان انتظار داشتند تا ابرهاي تشكيل شده از آب را در حدود 44 مايلی يا 70 كيلومتري زير ابرهاي آمونياك پيدا كنند. اما به هر صورت اين ابرها در هيچ سطحي كشف نشده اند.
شکل های روي مشتری
مناطق (zones)، كمربندها و نقطه قرمز بزرگ كه توفان بزرگي ست, از شكل هاي روي مشتری هستند. این شکل ها خيلي بيشتر از سيستم هاي در حال چرخش مشابه شان بر روي زمين ثبات دارند. از سده 1600 از زماني كه ستاره شناسان شروع به استفاده از تلسكوپ كردند تا اين شکل ها را مشاهده كنند، اندازه و روشنايي شکل های روي مشتري تغيير كرده اما همان الگوها را حفظ كرده است.
منتل
جريانات الكتريكي اي كه حوزه مغناطيسي قوي مشتري توليد مي كند را ممكن است هيدروژن فشرده در منتل توليد كرده باشد. منتل خارجي از هيدروژن مايع است. منتل داخلي از هيدروژن فلزي مايع است. در منتل لايه هاي هيدروژن به طور غير معمولي به هم فشرده شده اند. چنين چيزي هرگز در زمين به وجود نيامده است. فشار به قدري در اين منطقه زياد است كه مولكول هاي هيدروژن داخل منتل، گرما و الكتريسيته را خيلي خوب به جريان مي اندازند. در داخل مشتري، الكترون هاي مولكول هاي هيدروژن آزادانه از مولكولي به مولكولي حركت مي كنند (مثل الكترون هاي يك فلز). همين اجازه جريان الكتريكي و گرمايي را مي دهد.
هسته
هسته مشتري ممكن است تقريباً همان تركيب شيميايي زمين را داشته باشد. يعني هسته سنگي فلزي كه خيلي بزرگ تر از هسته زمين است و از نظر جرم 20 يا 30 برابر سنگين تر از هسته زمين است. همچنين دماي هسته مشتري 20000 درجه سانتي گراد است كه سه برابر داغ تر از دماي هسته زمين است.
با حرارتي كه هسته مشتري دارد اين سؤال پيش مي آيد كه آيا انرژي مشتري مي تواند از شكستن هسته اتم به وجود آيد؟ جواب نه است. چون كه اول اين كه دماي هسته مشتري به اندازه كافي زياد نيست. دما بايد به سه ميليون درجه سانتي گراد برسد تا هسته هيدروژن بشكند. همچنين جرمي بسيار بيشتر از جرم مشتري نياز است تا شكستن هسته اتفاق بيفتد.
حوزه مغناطيسي: مثل زمین و بسياري ديگر از سياره هاي منظومه شمسی, مشتري مثل يك مغناطيس غول آسا عمل مي كند. حوزه مغناطيسي مشتري (مگنتوسفر مشتري) ميليون ها مايل در فضا گسترش مي يابد. دم اين حوزه مغناطيسي (كه به وسيله بادهاي خورشيدي گسترش مي يابد) به داخل مدار زحل هم كشيده مي شود. مقدار بسيار زيادي از ذرات شارژ شده، در داخل اين مگنتوسفر مخصوصاً در بخش هاي داخلي مگنتوسفر مشتري به دام انداخته مي شوند. اين باعث مي شود مشتري نسبت به ساير سیارات تشعشعات مرگبار تري را در آب و هوايش داشته باشد.
نيروي مغناطيسي در فاصله اي دور در فضا در منطقه اي كه اطراف سياره را احاطه كرده و حوزه مغناطيسي نام دارد، گسترش مي يابد. طبق اندازه گيري هايي كه توسط فضاپيماها انجام شده، حوزه مغناطيسي مشتري حدود 14 برابر قوي تر از حوزه مغناطيسي زمين است. حوزه مغناطيسي مشتري قوي ترين حوزه مغناطيسي در منظومه شمسي ست. البته به استثناي حوزه هاي مغناطيسي لكه هاي خورشيدي كه از خورشید منشأ مي گيرند و ديگر مناطق كوچك روي سطح خورشيد.
دانشمندان نمي توانند به طور كامل بفهمند كه سياره ها چگونه حوزه مغناطيسي توليد مي كنند. آنها حدس مي زنند كه حركت ذرات شارژ شده از نظر الكتريكي در داخل سيارات, حوزه ها را توليد مي كند. حوزه مغناطيسي مشتري بسيار قوي تر از حوزه مغناطيسي زمين است. چون مشتري بزرگ تر از زمين است و سريع تر از زمين هم مي چرخد.
حوزه مغناطيسي مشتري، الكترون ها، پروتون ها و ديگر ذراتي را كه از نظر الكتريكي شارژ مي شوند را در كمربندهاي تشعشعي اطراف سياره به دام مي اندازد. ذرات به قدري قدرتمند هستند كه مي توانند به ابزار كار گذاشته شده در فضاپيماهايي كه نزديك سياره هستند، صدمه بزنند.
حوزه مغناطيسي مشتري كه در فضايي به نام مگنتوسفر است، براي اين سياره مثل يك حفاظ عمل مي كند. اين حوزه از سياره در مقابل بادهاي خورشيدي و جريان ادامه دار ذرات شارژ شده كه از خورشيد مي آيد، حفاظت مي كند. بيشتر اين ذرات، الكترون ها و پروتون هايي هستند كه با سرعتي حدود 310 مايل (500 كيلومتر در ثانيه) سفر مي كنند. اين حوزه ذرات شارژ شده را در كمربند تشعشعي به دام مي اندازد. ذرات به دام انداخته شده وارد منطقه مگنتوسفر نزديك قطب هاي حوزه مغناطيسي مي شوند. وقتي يك طرف سياره از خورشيد دور مي شود، مگنتوسفر به دم مغناطيسي اي تبديل مي شود كه دست كم 435 ميليون مايل يا 700 ميليون كيلومتر درازي دارد.
| مقالات مرتبط: |
| < قبلی | بعدی > |
|---|
