020.ir

تا اواخر قرن نوزدهم ستاره شناسان فكر مي كردند آتشفشان, چاله هاي ماه را به وجود آورده. تا اين كه در دهه 1870 ستاره شناس انگليسي, ريچارد آر پروكتور(Richard R Proctor) به درستي گفت كه گودال هاي ماه نتيجه برخورد اجسام سخت با ماه هستند.اكثر چاله هاي ماه بر اثر برخورد سیارک ها، شهاب سنگ ها و ستاره های دنباله دار به وجود آمده اند.

ماه جو ندارد و در نتيجه چيزي نمي تواند مانع برخورد اين اشياء با ماه شود. اين اشياء با سرعت هاي مختلف به سطح ماه برخورد مي كنند. ولي متوسط سرعت آنها 20 كيلومتر در ثانيه (12 مايل در ثانيه) است. اين در حالي ست كه چون زمين جو دارد بسياري ازاين گونه اشياء پس از برخورد به جو زمين مي سوزند. از آنجايي كه در ماه، باد و آب هم وجود ندارد و فعاليت زمين شناسي هم در ماه صورت نمي گيرد تا سطح گودال ها را بپوشاند، سطح ماه به همان شكل قبلي باقي مي ماند تا شيء ديگري به ماه برخورد كند و دوباره گودال ديگري به وجود آورد و شكلش را تغيير دهد.

چاله اولر Euler  یک چاله پیچیده با قطر 17 مایل (28 کیلومتر) و عمق 5/1 مایل (5/2 کیلومتر) است.  چاله اولر قله های مرکزی و دیواره های شل و افتاده ای دارد. قله ها تقریباً مشخصاً به سرعت بعد از برخورد شکل گرفته اند. یعنی زمانی که چاله, زمین اطراف محل برخورد را به هم فشرده کرده. در این هنگام زمین محل برخورد به سمت بالا جهیده و قله ها را تشکیل داده

چاله آریستارچاس (روی گوشه NW اشنوس پروکلاروم). این چاله گرد بسیار عظیم 25 مایل (40 کیلومتر) قطر دارد و از لبه تا کف 2/2 مایل (6/3 کیلومتر) عمق دارد. مقدار بسیار زیادی مواد پرتابی (موادی که بر اثر برخورد بیرون افتاده اند) چاله را احاطه کرده است

بعضي از گودال ها كمتر از شش مايل (ده كيلومتر) قطر دارند و شكل يك بشقاب ساده را دارند. اما گودال هاي بزرگ تر نمي توانند شكل بشقاب را حفظ كنند. ديواره گودال خيلي شيب دار است. مواد از ديوار به كف مي افتد و ديواره ها دالبري مي شود و كف صاف مي شود. شكل بعضي از گودال ها هم به معما تبديل شده است. آنها شكل هاي عجيبي دارند و دانشمندان نمي فهمند كه چرا اين چنين اند.

گودال هاي بزرگ كه 120 مايل (200 كيلومتر) عرض دارند، به سمت تشكيل كوهستان مركزي پيش مي روند. به اين ترتيب سطح ماه خطوط كوهستاني زيادي دارد. وقتي اجسام به ماه برخورد مي كنند، سنگ هاي اطراف ترك مي خورند و مي شكنند. يعني سنگ ها در اثر فشاري كه براي ايجاد گودال وارد مي آيد، چاك مي خورند و به اين ترتيب اطراف گودال پر از اشکال كوه مانند مي شود.

Crater ptolemaeus: پتولمئوس چاله بزرگی با سطح صاف در نوکش است. قطر آن 164 کیلومتر است

درداخل بيشتر گودال ها هم گدازه جريان يافته است وفقط قسمتي از بخش بيروني آنها قابل ديدن است. ماريا كه ارتفاعش پايين تر از مناطق ديگر ماه است و 16 درصد از سطح ماه را پوشانده، نسبت به مناطق ديگرگودال هاي كمتري دارد.

علتش اين است كه منطقه ماريا ديرتر تشكيل شده و در نتيجه كمتر در معرض ضربه خوردن قرار گرفته.

Crater moonmoltke: مولتکه یک چاله ساده است, چاله ساده ای با قطر 3/4 مایل (7 کیلومتر)

Crater mooneuler: چاله اولر از نمایی دیگر

Moonschrodinger: حوضچه شرودینگر 200 مایل (320 کیلومتر) قطر دارد. شرودینگر همچنین یک حلقه داخلی تر دارد که 92 مایل (150 کیلومتر) قطر دارد . این چاله یکی از جوان ترین حوضچه های برخوردی روی ماه است

ماه

چاله های ماه

گام های ماه

ساختمان ماه

تاریخ مطالعات درباره ماه

جزر و مدها