حميده احمديان راد
گياهاني كه در هنگام رقابت براي به دست آوردن نور مبارزه را به همسايگان بزرگترشان مي بازند و در سايه آنها قرار مي گيرند باز هم ميدان را خالي نمي كنند. آنها با طويل كردن سريع شاخه ها و امتداد دادن برگ هايشان به جانب خورشيد خود را با اين شرايط وفق مي دهند. اما گياهان چگونه اين فعاليت تطبيقي را انجام مي دهند؟
پايه مولكولي اين واكنش كه سندرم اجتناب از سايه نيز ناميده مي شود، تاكنون مشخص نبود. اما متخصصان هورمون هاي گياهي توانسته اند مسيري را براي درك اين روند باز كنند. به گفته اين محققان يك پروتئين انتقال دهنده خاص به نام(PIN3) امكان تجمع هورمون گياهي اكسين را به وجود مي آورد. هورمون اكسين در طول فرایند انطباق، در لایه های سلولي بيروني تر گیاه نقش مهمی ايفا مي كند و روند رشد را افزايش مي دهد.
گياهان اغلب در اكوسيستم هاي خيلي پيچيده اي رشد مي كنند. برخي از همسايگان بزرگ ترشان آنها را در سايه قرار مي دهند و به اين ترتيب روند رشدشان با تهديد مواجه مي شود. منتها گياهان شماري از سازوكارهاي تطبيقي دارند كه به آنها اين توانايي را مي دهد تا در هنگام رقابت با همسايگان بزرگ تر، به واكنش هايشان بيفزايند. به اين ترتيب اين گياهان واكنش هاي منعطفي دارند. درك دايمي از شدت و كيفيت نور نيز براي اين فرايند امري لازم است.
كلروفيل كه رنگدانه فتوسنتزي در برگ ها است، تقريباً همه سايه هاي آبي و قرمز دور (مادون قرمز) را جذب مي كند و تنها به نور قرمز تيره اجازه مي دهد تا از ميان برگ ها عبور كند. اگر يك گياه به وسيله شاخ و برگ گياه ديگر در سايه قرار گيرد، تغيير قابل توجهي در نسبت قرمز به مادون قرمز به وجود مي آيد. درصورتي كه گيرنده هاي نور در گياهان اين تغيير را ثبت كنند، شماري از سازوكارهاي تنظيم را در برنامه رشد و توسعه شان شروع مي كنند. اينها با هم به اصطلاح سندرم اجتناب از سايه ناميده مي شوند. اين سازوكارها رشد ساقه ها و حركت روبه بالاي برگ ها را افزايش مي دهند.
گياهان آوندي مجموعه كاملي از مولكول هاي مختلف سيگنالي كوچك را توليد مي كنند كه فيتوهورمون ها ناميده مي شوند و فرايندهاي تمايزي و رشد را تنظيم مي كنند. در اين ميان اكسين ها كه يكي از شناخته شده ترين فاكتورهاي رشد گياه هستند و طيف فعاليت بي نهايت وسيعي دارند به طور ويژه اي مهمند. آنها نقش تعديل كننده اي در تقريباً همه فرايندهاي رشد گياه بازي مي كنند كه شامل واكنش اجتناب از سايه است. اثر اكسين در واكنش اجتناب از سايه مشخص شده بود. اما سازوكارهاي دقيق اين فرايند به طور دقيق معلوم نبود. تا اين كه سرانجام مشخص شد تشكيل پروتئين انتقال دهنده (PIN3) به جريان يافتن اكسين به سوي سلول هاي جانبي مي انجامد. محققان احتمال دادند كه كه PIN3 نقش مهمي در كنترل ذخيره اكسين در طول واكنش اجتناب از سايه داشته باشد و چنان كه گفته شد رشد ساقه تابع ذخيره اكسين در آن است و اكسين مسئول رشد و طويل شدن ساقه است.
منبع: http://www.physorg.com/news/2010-12-counteract-larger-neighbors.html
| < قبلی | بعدی > |
|---|
