حميده احمديان راد
دي اكسيد كربني كه از خاك هاي تازه خارج مي شود، به دانشمندان كمك كرده است تا نگاهي دقيق تر به آب و هواي گذشته زمين بيندازند. دانشمندان اخيراً با به كارگيري اين روش متوجه شده اند كه سطح دي اكسيد كربن جو در دوره هاي بسيار گرمي كه كره زمين در گذشته هاي دور به خود ديده، پايين تر از آني بوده است كه تاكنون فكر مي كرده اند.
اين يافته به افزايش نگراني درباره سطح كنوني دي اكسيد كربن جو انجاميده. چراكه در اثر سوزاندن سوخت هاي فسيلي سطح كنوني دي اكسيد كربن جو بالا است و ممكن است در آينده نزديك با آب و هواي گرمخانه اي مشابه آن چه در گذشته هاي دور وجود داشته، مواجه شويم.
دانشمندان استنباط جديدشان از خصوصيات خاك هاي دوره هاي باستان را با تكنيك هاي ديگري كه براي مطالعه آب و هواي زمين وجود دارد و نيز شواهدي از شرايط آب و هوايي دوره پالئوزوئيك در كنار هم قرار داده اند و به اين نتيجه رسيده اند. اين تحقيق به يك بازبيني اصولي در زمينه سطح دي اكسيد كربن دوره پالئوزوئيك انجاميده و ثابت كرده كه اطلاعاتمان در زمينه ميزان دي اكسيد كربن جو در دوره پالئوزوئيك ناقص بوده.
اين تحقيق كه در آكادمي ملي علوم آمريكا ارايه شده به وسيله يك شيميدان خاك به نام دن بريكر و همكارانش انجام شده است. اين گروه تحقيقاتي به مطالعه خاك هاي تازه از ساسكاچوان تا نيومكزيكو پرداخته اند و در تحقيقشان كوشيده اند شرايطي كه در آن ماده معدني كلسيت تشكيل مي شود را به شكل دقيق تر تعيين كنند.
مطالعه درباره كلسيت خاك به اين خاطر براي دانشمندان مهم است كه اين ماده معدني در سنگ آهك و براثر واكنش دي اكسيد كربن در خاك هاي خشك و لم يزرع توليد مي شود و مي تواند به حل معماها درباره ويژگي هاي آب و هواي گذشته هاي دور زمين كمك كند. آنها كلسيت خاك را به عنوان شاخصي براي تعيين مقدار دي اكسيد كربن جو در عصرهاي مختلف مورد توجه قرار مي دهند.
بريكر درباره روش كار خود مي گويد:«تنها كافي است كه يك جعبه را روي خاك بگذاريد و اجازه دهيد كه از دي اكسيد كربن پر شود. وقتي غلظت دي اكسيد كربن بالا مي رود به سوي جو جريان مي يابد. با استفاده از اين اطلاعات مي توانيد شرايطي كه در آن كلسيت شكل مي گيرد را تعيين كنيد.»
به اين ترتيب اين گروه تحقيقاتي به مطالعه گاز دي اكسيد كربن خارج شده از خاك هاي تازه در حيني كه كلسيت تشكيل مي شود پرداختند. دانشمندان در مطالعات قبلي به اين نتيجه رسيده بودند كه تشكيل كلسيت دلالت بر اين دارد كه سطح دي اكسيد كربن جو سه هزار تا چهار هزار بخش در ميليون است. اما مطالعه بريكر و همكارانش نشان داد كه تشكيل كلسيت در خاك به اين معني است كه سطح دي اكسيد كربن جو حدود 1000 بخش در ميليون است.
تيم تحقيقاتي بريكر برآوردهايشان درباره نحوه شكل گيري كلسيت را به خاك هاي فسيل شده از عصرهاي گرم تر زمين در بيش از 450 ميليون سال قبل تعميم دادند و شرايط آب و هوايي آن دوران را به شرايط جديدي كه كره زمين با آن مواجه است متصل كردند.
در نهايت وقتي نتايج كار اين تيم تحقيقاتي را كنار هم مي گذاريم به نتايج هشدار دهنده اي مي رسيم. اول از همه ما مي دانيم كه سطح دي اكيد كربن جو به دليل سوزاندن سوخت هاي فسيلي رو به افزايش است و برخلاف آن چه در گذشته فكر مي كرديم آب و هواي زمين خيلي بيشتر از آن چه كه قبلاً تصور مي كرديم به اين افزايش دي اكسيد كربن جو حساس است. اين حرف به اين معنا است كه ممكن است خطر تغييرات آب و هوايي و گرم شدن زمين نزديك تر از آني باشد كه پيش از اين گمان مي كرديم.
البته اين تيم تحقيقاتي به نتيجه مهم ديگري هم رسيده كه مي تواند در محاسبات به كار آيد. بريكر مي گويد:«نتيجه مطالعه حاكي از اين است كه تفاوت در سطوح دي اكسيد كربن در عصرهاي يخبندان و آب و هواهاي گرمخانه اي كمتر از آني است كه پيش از اين تصور مي شد.»
منبع: http://www.bioedonline.org/news/news.cfm?art=5975
| < قبلی | بعدی > |
|---|
