حميده احمديان راد
دوره گرماي مربوط به قرون وسطي، آخرين دوره گرمايي پيش از زمان حاضر بوده است. در اين دوره بعضي از نقاط جهان دمايي مشابه حالا را تجربه كرده اند. به اين ترتيب كه از حدود 1000 سال قبل، آب و هواي بعضي از نقاط جهان از جمله اروپا به مدت چند قرن متعادل تر و مطبوع تر شد و كشاورزي در گرينلند شكوفا شد. اين دوره گرمايي نشان داد كه تغييرات سيستم هاي طبيعي مي تواند بروز تغيير در آب و هواي محلي را به همراه داشته باشد.
تحقيقات جديد نشان داده كه دوره گرماي قرون وسطي، احتمالاً نتيجه بالا و پايين شدن قدرت كششي خورشيد و انفجارهاي آتشفشاني در كنار دلايل طبيعي ديگر بوده است.
البته حفاري ها در لايه هاي يخي قديمي، صخره هاي مرجاني و انواع رسوبات درياچه اي نشان داده كه در همان زماني كه اروپا دماهاي متوسطي مشابه امروز را تجربه مي كرده، منطقه استوایی اقيانوس آرام، سرماي غيرمعمولي داشته است. بنابراين حدس زده مي شود كه چرخه هاي طبيعي مثل توالي در به وجود آمدن شرايط ال مينو و لانينا در اقيانوس آرام، اين وضعيت غيرعادي آب و هوايي را به وجود آورده باشد.
كنكاش در دوره هاي قبل تر مثل دوره بين دو يخبنداني ايميان ( Eemian ) در 130 هزار سال قبل هم نشان مي دهد كه آن دوره نيز تقريباً گرمايي مشابه با حالا را داشته است. اگر متوسط دماي جهان را در نظر بگيريم، آن دوره يك درجه سانتی گراد هم گرم تر از حالا بوده است. اين را جيمز هانسن از مؤسسه گدارد ناسا براي مطالعات فضا مي گويد.
زمين همان زمين است و ميزان گرما هم مشابه است. منتها تفاوت اصلي اين دوره با دوره ايميان اين است كه در آن دوره سطح درياها دست كم چهار متر بالاتر از حالا بوده و تغييرات آب و هوايي آن دوره به واسطه جابجايي اندك در مدار زمين به وجود آمده است كه در ميزان نور خورشيدي كه به زمين مي رسيده مؤثر بوده است.
اما متأسفانه در شرايط حاضر نه خورشيد و نه چرخه هاي طبيعي موجب گرايش زمين به گرم شدن و آمدن سيب زميني ها به ساحل گرينلند شده اند. تا اين تاريخ تنها توضيحي كه براي اين وضعيت وجود داشته بالا رفتن غلظت گازهاي گلخانه اي در جو است. اين تغيير آب و هوايي اثراتي مثل خشكسالي در بعضي مناطق، باران هاي شديد و مكرر در مكان هاي ديگر، گرم شدن امواج و بالارفتن سطح درياها و بدتر از آن اسيدي تر شدن اقيانوس ها به جا گذاشته است. اين اسيدي شدن اقيانوس ها روي زندگي موجودات دريايي اثر منفي مي گذارد. تغييرات ناشي از سيستم هاي طبيعي آهسته تر و ضعيف تر است. در حالي كه فشاري كه در حال حاضر بشر بر طبيعت مي آورد غيرمعمول است. درواقع آن گونه كه هانسن مي گويد:«ما تقريباً همان تغييرات را تنها در طول يك قرن به وجود مي آوريم.»
| < قبلی | بعدی > |
|---|
