حمیده احمدیان راد
نتيجه مطالعه اي جديد نشان مي دهد اگر جاي زمين و مريخ با هم عوض مي شد، مريخ به سياره اي زمين مانند كه در آن امكان حيات وجود داشته باشد تبديل نمي شد. در اين شرايط شدت نور خورشيد نصف مي شود و يخ دوباره بر سطح سياره ظاهر مي شود.
شما ممكن است فكر كنيد كه با جابجايي مريخ و زمين هيچ چيز تغيير نمي كند. طبق قوانين كپلر، جرم سياره تقريباً روي مدارش اثري ندارد و اين جرم خورشيد است كه چيزها را كنترل مي كند. هم مريخ و هم زمين به طور هميشگي به سمت خورشيد در حال سقوطند، همه اجسام هم همين وضعيت را دارند.
مريخ در حال حاضر حوزه مغناطيسي كمي دارد يا اصلاً حوزه مغناطيسي ندارد. به همين دليل جو خيلي باريكي دارد. بدون حمايت حوزه مغناطيسي، بادهاي خورشيدي كه به وسيله خورشيد ايجاد مي شوند مريخ را فاقد جو مي كنند كه به نوبه خود موجب مي شود مريخ خيلي سرد شود. اگر مريخ در جاي زمين قرار گيرد، بازهم فاقد حوزه مغناطيسي خواهد بود و بنابراين جو كوچكي خواهد داشت. اساساً اگر مريخ جايش را با زمين عوض كند، كمي گرم تر مي شود. اما به دليلي كه گفته شد، شايد باز هم قابل سكونت نباشد. دليل فقدان حوزه مغناطيسي در مريخ هم اين است كه هسته مريخ مدتي طولاني است كه سرد و جامد شده (برخلاف هسته زمين كه هنوز خيلي مذاب است). فقدان هسته مذاب مانع از اين مي شود كه يك حوزه مغناطيسي به قدر كافي قوي شود و از جو حفاظت كند. دلايل ديگري هم وجود دارد. اما اين عمده ترين دليل است. به خاطر داشته باشيد كه اين باعث مي شود مريخ يا سياره اي به اندازه مريخ در مدار زمين قرار بگيرد ولي قابل سكونت نباشد.
اگر جاي سيارات عوض شود چه اتفاقي در منظومه شمسي مي افتد؟
اين كه مواد و اشياي جهان به كجا حركت كنند، اكثراً به وسيله نيروي جاذبه تعيين مي شود. همه چيزهايي كه جرم دارند جاذبه توليد مي كنند، اما آنها كه جرم بيشتر دارند جاذبه قوي تري نسبت به آنهايي كه جرم پايين تر دارند توليد مي كنند و جاذبه با افزايش فاصله كاهش مي يابد. آنها كه بيشترين جرم را دارد بيشترين اثر را بر اجرام ديگر به ويژه آنها كه در همسايگيشان هستند به جا مي گذارند.
فيزيكدان ستاره شناس رنول مالهوترا از دانشگاه آريزونا از اولين دانشمنداني است كه اين ايده را مطرح كرد كه سيارات تقريباً در اوايل تاريخ منظومه شمسي به اطراف مهاجرت كرده اند.
وي با شبيه سازي رايانه اي به اين نتيجه مي رسد كه تغيير مكان سيارات، منظومه شمسي را به شدت آشفته مي كند. اگرچه هيچ يك از سيارات داخلي در ده ميليون سال اول به خارج از منظومه شمسي پرت نشده اند، همه در فواصل مداري خود دچار تغييرات بزرگ شدند.
در همين رابطه يك نظريه درحال ظهور هم وجود دارد. دانشمندي به نام دوگ لين چند سال پيش اين بحث را مطرح كرده بود كه منظومه شمسي در لبه هرج و مرج زندگي مي كند. منظومه شمسي شايد در سال هاي تشكيلش ناپايدار بوده است. سپس سيارات تجديد سازمان شده اند يا طرد شده اند تا مدارهاي بازمانده به اندازه كافي فاصله گرفته اند. هر تغيير اساسي اي دوباره سيستم را به لبه هرج و مرج هل مي دهد. اين وضعيت با فنجان قهوه قابل قياس است. اگر شما فنجاني قهوه ببينيد كه دقيقاً لبالب پرشده به طور منطقي مي توانيد نتيجه بگيريد كه مقداري قهوه به اطراف ريخته و هيچ كاري انجام نمي دهيد كه قهوه بيشتر نشت نكند.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
