حمیده احمدیان راد
صورت فلكي به يك گروه از ستارگان قابل مشاهده در داخل منطقه ويژه ای در آسمان شب گفته مي شود. كلمه صورت فلكي همچنين به منطقه اي كه يك گروه به خصوص از ستارگان در آن ظاهر مي شوند هم گفته مي شود. ستاره شناسان آسمان را به 88 ناحيه يا صورت فلكي تقسيم بندي كرده اند.
مردم در تمدن هاي اوليه گروه هايي از ستارگان را در دو سوم شمالي آسمان مشاهده مي كردند. آنها اين گروه از ستارگان را به نام حيوانات و شخصيت هاي اسطوره اي نام گذاري كردند. براي مثال صورت فلكي" لئو" براي يك شير اسطوره اي نامگذاري شد. پيشز(Pisces) يا حوت براي دوتا ماهي و توروس (Taurus) يا برج ثور براي يك گاو نر نام گذاری شد.
از آغاز قرن 15 تا ميانه قرن 18 ملوانان اروپايي نيمكره جنوبي را كشف كردند و به دنبال آن بسياري از صورت هاي فلكي در يك سوم جنوبي ترين نقطه آسمان را هم كشف كردند. آنها بر روي اين گروه از ستارگان نام ابزارهاي علمي و همين طور حيوانات را گذاشتند. مثلاً صورت فلكي تلسكوپيوم به خاطر تلسكوپ نامگذاري شد. موشكا براي پرواز و توكانا به اسم يك پرنده بزرگ آفريقايي، آمريكاي جنوبي و مركزي نامگذاري شد.
بعضي از گروه هاي ستارگان كه خوب شناخته شده اند و معروفند، تنها بخشي از يك صورت فلكي را تشكيل مي دهند. چنين گروه هاي كوچك تري آستريسم ناميده مي شوند. براي مثال دب اكبر، يك آستريسم است كه در صورت فلكي اورسا ميجر (Ursa Major) يا (خرس بزرگ) قرار دارد.
بعضي از صورت هاي فلكي را مي توان فقط در طول فصل هاي مشخصي از سال به دنبال انقلاب سالانه زمين در اطراف خورشيد مشاهده كرد. هنگامي كه زمين به دور خورشيد حركت مي كند، در هر زماني بخشي از آسمان قابل مشاهده در شب در يك مكان مشخص به تدريج تغيير مي كند. يك مشاهده گر در استوا مي تواند همه صورت هاي فلكي را در طول يك سال ببيند. اما يك مشاهده گر درقطب شمال يا قطب جنوب فقط مي تواند صورت هاي فلكي يك نيمكره را ببيند.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
