حميده احمديان راد
كل انرژي هميشه پايدار است. انرژي از شكلي به شكلي ديگر درمي آيد و يا به جرم تبديل مي شود، ولي نه مي تواند توليد شود و نه نابود مي شود. اين اصل كه يكي از محبوب ترين قوانين فيزيك است، بقاي انرژي ناميده مي شود و همه دانشجويان رشته فيزيك و يا حتي دانش آموزان دبيرستاني اين قانون پايه اي را مي دانند.
اين اصل بر همه بخش هاي زندگي ما حاكم است. در حرارتي كه لازم است تا چاي گرم شود يا در واكنش هاي شيميايي اي كه اكسيژن را در برگ هاي درخت توليد مي كند و يا در غذايي كه ما نياز داريم تا ضربان قلبمان ادامه يابد. ما بدون خوردن نمي توانيم زندگي كنيم. خودروها هم بدن سوخت نمي توانند حركت كنند. اما برخي از دانشمندان به اين نتيجه رسيده اند كه قانون بقاي انرژي پاسخگوي كليت جهان نيست.
اگر به فضاي خارج زمين پرش كنيم و جهان وسيع تري را در نظر بگيريم، مشكل قانون بقاي انرژي آشكار مي شود. تقريباً همه اطلاعات ما درباره فضاي خارجي تر به شكل نور مي آيد و براساس نظريه عمومي نسبيت آلبرت اينشتين، يكي از ويژگي هاي كليدي نور اين است كه هنگامي كه از كهكشان هاي دور و از ميان جهان هميشه در حال گسترش مي آيد به قرمز تغيير مي كند- امواج الكترومغناصيس آن كشيده مي شود. اما طول موج بلندتر به معني انرژي كمتر است. بنابراين اين پرسش براي هر ذهن كنجكاوري پيش مي آيد كه موقعي كه نور با گسترش جهان به قرمز تغيير مي كند، انرژي آن كجا مي رود؟ آيا اين انرژي در تضاد با اصل بقاي انرژي از بين مي رود؟
اما تامارا ام ديويس استاد فيزيك دانشگاه نيوسات ولز كه تحقيقات زيادي درباره گسترش جهان انجام داده نقض قانون بقاي انرژي در فضاي خارجي تر را نمي پذيرد.
وي با استناد به شواهد مختلفي كه قانون بقاي انرژي را تأييد مي كند مي گويد كه وقتي موضوعي پيش مي آيد و به نظر مي رسد قانون بقاي انرژي نقض مي شود، ما به آن مشكوك مي شويم. اين وضعيت يعني اين كه مشاهدات ما مغاير با يكي از عميق ترين مفاهيم علوم است كه براساس آن انرژي هميشه پايدار باقي مي ماند.
وي مي افزايد:«هنگامي كه جهان گسترش مي يابد و كهكشان هاي دوردست از ما فاصله مي گيرند، نورشان به قرمز تغيير مي كند، بنابراين كم انرژي تر مي شوند. اما اين نقض ظاهري اصل بقاي انرژي واقعاً در تضاد با قوانين پذيرفته شده فيزيك نيست.»
به نظر اين فيزيكدان تفسير مناسبي كه از اين وضعيت مي توان كرد اين است كه انرژي هر فوتون حفظ مي شود و پديده اي كه در داخل كهكشان ها شكل مي گيرد هم معمولاً انرژي را حفظ مي كند.
منبع: http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=is-the-universe-leaking-energy
| < قبلی | بعدی > |
|---|
