مقالات مرتبط:
| سرویر گلابل مریخ ترکیب سطح مریخ را مطالعه کرد. جزء به جزء از سطح آن عکسبرداری کرد و تکاملش را بررسی کرد. این سفینه در سال 1997 به مدار اطراف مریخ رفت. (عکس از ناسا) | مریخ در طول تاريخ بشر از همان ابتدا ديده و شناخته شده است. با مشاهده مريخ از طريق تلسكوپ هاي روي زمین، ستاره شناسان اوليه كلاه هاي قطب ها را پيدا كردند كه با تغيير فصل ها رشد مي كند و بعد كوچك مي شود. آنها همچنين طرح هاي تاريك و روشني پيدا كردند كه شكل و محل قرار گرفتنشان تغيير مي كرد. در ابتداي قرن 19 ستاره شناس ايتاليايي "جيوواني وي چياپارلي" وجود شبكه اي از خطوط تاريك را گزارش كرد. او اين خطوط را به زبان ايتاليايي "كانالي" ناميد كه همان كانال است. | |
بسياري از ستاره شناسان ديگر هم مشاهده چنين شکل هایی را گزارش كردند. در ميان اين ستاره شناسان يك ستاره شناس آمريكايي به نام "پرسيوال لاول" بود كه اين شکل ها را به كانال ها نسبت داد ولي حدس زد كه اين شکل ها بايد به وسيله ساكنان مريخ ساخته شده باشند! اما ظاهراً اين شکل ها مدام تغيير مي كرد. گاهي مناطق تاريكي بودند در موارد ديگر هيچ ارتباطي بين اين شکل ها و كانال ها نمي شد پيدا كرد. | ||
به هر صورت، تغيير اشكال تاريك و روشن واقعاً اتفاق مي افتاد. بعضي از دانشمندان فكر مي كردند كه این تغييرات ممكن است نتيجه رشد و مرگ گياهان باشد. مدت زيادي بعد، دانشمندان به درستي فكر كردند كه بادهاي مريخي باعث به وجود آمدن اين اشكال مي شوند. مواد روشن و تاريك به جلو و عقب سراسر سطح مريخ مي وزند.
مشاهده با فضاپيما
| دوربینی در بالای بدنه روور اسپیریت نصب شده بود. این روور در ابتدای جانری 2004 روی مریخ نشست. (عکس از ناسا) | در دهه 1960 فضاپيماي روباتي كه به مريخ فرستاده شد، به مشاهده جزء به جزء مريخ پرداخت. ايالات متحده در سال 1964 مرينرچهار و در سال 1969 مرينرهای شش و هفت را به مريخ فرستاد. به اين ترتيب تصاويري به دست آمد كه نشان مي داد مريخ كره اي با چاله هايي مثل چاله های ماه است. هيچ نوع علايمي از وجود آب يا زندگي هم در مريخ يافت نشد. |
|
در سال 1971 مرينر نه به دور مريخ گشت و از حدود 80 درصد آن نقشه برداري كرد. به اين ترتيب اولين اكتشافات از آتشفشان ها و دره هاي تنگ مريخ انجام گرفت. مرينرنه همچنين چيزهايي را كه به نظر مي رسيد بسترهاي خشك رودخانه ها باشند پيدا كرد. | |
هيأت بعدي كه به مريخ رفت وايكينگ بود كه توسط ايالات متحده در سال 1975 به مريخ فرستاده شد. هدف اين هيأت جست وجوي حيات در مريخ بود. به اين ترتيب اولين تصاوير از نزديك از سطح مريخ گرفته شد و از خاك مريخ نمونه برداري شد. اما باز هم هيچ مدرك محكمي در مورد وجود حيات در مريخ پيدا نشد.
| روور سوجورنر یک سنگ را روی مریخ آزمایش می کند. این روور با سفینه فضایی پتی فایندر به مریخ سفر کرد. سپس یک شیب را به سوی سطح پایین آمد. این روور فقط 63 سانتی متر درازی دارد. (عکس از ناسا) | در سال 1996 ايالات متحده دو فضاپيماي ديگر را به مريخ فرستاد. فضاپيماي "پت فايندر" يك گردشگر كوچك را حمل كرد كه روي سطح مريخ حركت كرد. پت فايندر عكس هايي را به زمين فرستاد و فضاپيماي "سوجورنر" سنگ ها وخاك را تجزيه و تحليل كرد. مردم جهان تصاوير كار اين فضاپيما را از طريق تلويزيون تماشا كردند. | |
| شکل های روي مريخ هم مورد بررسي قرار گرفتند. راه آب هايي كه ممكن است توسط آب به وجود آمده باشد و لايه هايي كه ممكن است به خاطر عبور آب رسوب كرده باشند بررسي شدند. تركيب بعضي از مواد روي مريخ هم بررسي شد. | ||
در آوريل 2001 فضاپيماي "اوديسه" به فضا فرستاده شد. اوديسه درهمان سال دور مريخ گشت و در سال 2002 مقادير زيادي يخ آب زير سطح مريخ پيدا كرد. بيشتر يخ آب در بخش جنوبي سياره و عرض جغرافيايي 60 درجه نيمكره جنوبي پيدا شد. دانشمندان حدس زدند بايد مقدار زيادي يخ آب در عرض جغرافيايي 60 درجه نيمكره شمالي هم وجود داشته باشد. موقعي كه اين كشف انجام شد، برفك دي اكسيد كربن بيشتر منطقه را پوشاند و مانع از اين شد كه فضاپيما زير يخ را ببيند.
يخ آب در جنوب, در سه پايي يا يك متري زير سطح خاك پيدا شد. 50 درصد حجم خاك در اين سطح يخ آب بود. حجم كامل يخ آبي كه كشف شد 2500 مايل مكعب (10400 كيلومتر مكعب) بود. همين مقدار آب كافي ست تا يك درياچه پر شود.
اما سفينه نتوانست مدركي پيدا كند كه نشان دهد در عمق بيش از سه پايي هم آب هست. بنابراين دانشمندان نمي توانند عمق كامل يا حجم كامل همه يخ آب مريخ را پيدا كنند. مريخ در سال 2003 به نزديك ترين فاصله خود از زمين ظرف 60000 سال گذشته رسيد. در آن سال دانشمندان سه سفينه به مريخ فرستادند. |
یکی از عکس هایی که از مریخ گرفته شده به شکل صورت انسانی است | |
| ||
درسال 2003 نيز يك سفينه ديگر به مريخ رفت. و لندر (خشكي پيمايش) را را روي مريخ رها كرد. سفينه مريخ اكسپرس فوراً شروع کرد به انتقال عكس ها و اطلاعات ديگر به زمين. اما مديران هيأت نمي توانستند با "خشكي پيماي بيگل دو" كه روي سطح مريخ رها شده بود تماس بگيرند و مي ترسيدند كه گم شود. در سال 2004 گردشگر (rover) "اسپيريت" به سلامت در چاله اي فرود آمد. اين گردشگر شروع به تجزيه و تحليل سنگ ها و خاك مريخ كرد. براي اين كه مدركي پيدا كند دال بر اين كه زماني مقادير زيادي آب مايع روي سطح سياره وجود داشته است.
در سال 2004 دانشمندان اعلام كردند كه زماني آب زيادي در مريخ وجود داشته. مدركشان يك بستر صخره اي بود كه در يك چاله كوچك به دست آمد. تجزيه وتحليل هاي گردشگر مريخ نشان داد كه این سنگ شامل مقادير زيادي نمك هاي سولفات است كه از اكسيژن و سولفور تشكيل مي شود. روي زمين چنين تمركز بالايي از نمك سولفات تنها در سنگ هايي كه در آب شكل گرفته اند يا براي مدت طولاني در معرض آب قرار داشته اند به وجود مي آيد.
گردشگر, 90 روز در مريخ ماند. "اسپيريت" و "آپرچينيتي" به انجام وظيفه شان ادامه دادند. يكي از آنها به داخل چاله رفت و لايه هاي سنگ بستر را بررسي كرد و ديگري به گروهي از كوه هاي مريخ به نام كوه هاي كلمبيا رسيد.
مقالات مرتبط:
| < قبلی |
|---|
