حمیده احمدیان راد
ازون گازي است كه به مقدار كم در جو زمين وجود دارد. ازون در تروپوسفر (پايين ترين لايه جو)، مي تواند به بافت هاي گياهي و جانوري آسيب بزند. منتها ازون در لايه استراتوسفر (لايه بالاي تروپوسفر) جلوي اشعه مضر ماوراي بنفش خورشيد را سد مي كند و از ادامه حيات بر روي کره زمين محافظت مي كند. از آخر دهه 1970 (دهه 1340 شمسي) هر بهار در نيمكره جنوبي، دانشمندان كم شدن لايه ازون را بر بالاي قاره قطب جنوب مشاهده كرده اند. منطقه اي كه ازون آن كم شده، به نام سوراخ ازون شناخته مي شود.
ازون به مولكول هاي اكسيژن ربط دارد. يك مولكول اكسيژن دو اتم اكسيژن و فرمول شيميايي O2 دارد. يك مولكول ازون سه اتم اكسيژن و فرمول O3 دارد. ازون خالص يك گاز آبي است. كلمه ازون ريشه يوناني دارد.
ازون به طور طبيعي از راه واكنش هاي فتوشيميايي و به وسيله تخليه الكتريكي ايجاد مي شود. در واكنش هاي فتوشيميايي در استراتوسفر، اشعه ماوراي بنفش از خورشيد به مولكول هاي اكسيژن اصابت مي كند و هر مولكول را به دو اتم اكسيژن تجزيه مي كند. اتم هاي اكسيژن با مولكول اكسيژن ديگري تركيب مي شوند و ازون را تشكيل مي دهند. تخليه الكتريكي شامل آذرخش و جرقه های ساطع از منبع نيرو است. چنين تخليه هايي مي تواند مولكول هاي اكسيژن را تجزيه كند و به تشكيل ازون منتهي شود. در نزديك سطح زمين، واكنش بين گازهايي مانند اكسيدهاي نيتروژن و هيدروكربن، ازون و نيز ذرات يك آلوده كننده خطرناك به نام "مه فتوشيميايي" را به وجود مي آورد.
كاربرد بازرگاني ازون شامل سفيد كردن خمير در كارخانجات كاغذ و خالص كردن آب است. كارخانه ها ازون را از طريق ايجاد تخليه الكتريكي با يك ماشين توليد مي كنند.
شيميدان آلماني كريستين فردريش شونبين ازون را در سال 1840 كشف كرد.
منبع: http://www.nasa.gov/worldbook/
| < قبلی | بعدی > |
|---|
