حميده احمديان راد
بررسي 101 شيئي كه از فاصله اي نسبتاً نزديك با زمين از كنار آن عبور مي كنند نشان مي دهد اين اشيا طيف گسترده اي از بازتاب ها را دارند. به اين معني كه تركيباتشان با هم بسيار متفاوت است.
ظرف چند سال گذشته هزاران شيء كه از فاصله اي نزديك از كنار زمين عبور مي كنند و بيشتر آنها سيارك ها هستند، فهرست شده اند. بيشتر اين اشياء با تلسكوپ هاي نوري كشف شده اند. اين تلكسوپ ها نمي توانند قطر يك شيء نزديك به زمين را تعيين كنند- با اين تلسكوپ ها تنها مي توان ديد كه يك شيء چقدر روشن به نظر مي رسد كه اين هم به قطر و بازتاب شيئ بستگي دارد. پس كساني كه اشياي نزديك به زمين را دنبال مي كنند بايد با فرض «آلبدو» (ميزان بازتاب نور از سطح يك جسم) اندازه آنها را تخمين بزنند.
ستاره شناسان تنها با اخذ رادار مكمل يا مشاهدات مادون قرمز از اشياي نزديك به زمين مي توانند اندازه آنها را به دقت تعيين كنند. هدف از انجام طرحي تحقيقاتي به نام اكسپلور NEO هم اين است كه با مادون قرمز تلسكوپ فضايي اسپيتزر، نمونه هاي تعدادي از اشياي شناخته شده نزديك به زمين را بررسي و آلبدو و قطرشان را تعيين كند.
اخيراً گروه شركت كننده در اين طرح تحقيقاتي، نتايج اوليه بررسي هايش را براساس رصد 101 شيء نزديك به زمين، در شماره سپتامبر نشريه آسترونوميكال منتشر كرده است. در ميان اين يافته ها با اين موارد مواجه مي شويم: آلبدوي اشياي نزديك به زمين در همه اين اشيا ثابت نيست و از سياركي به سياركي بسيار متفاوت است. به بيان ديگر و به گفته مدير مؤلف اين مطالعه ديويد تريلينگ از دانشگاه آريزوناي شمالي «به نظر مي رسد كه تركيبات تشكيل دهنده اشيايي كه از فاصله اي نزديك به زمين از كنار آن عبور مي كنند متنوع است.» بعضي از اين اشيا ممكن است سنگي ساده باشند، برخي امكان دارد مملو از تركيبات آلي باشند و بعضي را مي توان ستارگان دنباله دار مرده ناميد. ستارگان دنباله دار مرده اشيايي سنگي از منظومه شمسي خارجي تر هستند كه زماني دنباله هايي داشته اند.
همچنين داده هاي اوليه كه از طرح تحقيقاتي اكسپلور NEO به دست آمده نشان مي دهد اشياي بزرگ تر، يعني اشيايي كه عريض تر از يك كيلومتر هستند، نسبت به اشيايي كه كوچك تر هستند به دادن بازتاب كمتر تمايل دارند. با اين حساب مي توان اين ابهام را مطرح كرد كه شايد مشاهده كنندگان سيارك ها اندازه بزرگ ترين سيارك ها را دست كم گرفته اند. يك سيارك درخشان كه معلوم است سطح خيلي گرفته اي دارد هم ممكن است درواقع شيء خيلي بزرگي باشد كه چنين نور زيادي را بازتاب مي دهد.
البته اشياي كوچك و تاري هم هستند كه از نزديكي زمين عبور مي كنند و نور خيلي كمي را بازتاب مي دهند و از اين رو مي توانند از رديابي تلسكوپ هاي نوري فرار كنند.
علاوه بر متغير تركيبات تشكيل دهنده، منبع احتمالي ديگر براي بروز اختلاف بين آلبدوها، فرسايش در فضا است كه به مرور زمان سيارك ها را تاريك مي كند. اشياي كوچك تر، كه احتمالاً قطعاتي هستند كه در اثر تصادف سيارك ها توليد شده اند، جوان تر هستند و نسبت به اشياي بزرگ تر كه به ميزان زيادي از برخوردها دور مانده اند كمتر فرسايش يافته اند. با جمع آوري داده هاي بيشتر در طرح تحقيقاتي اكسپلور اين تصاوير شفاف تر خواهد شد.
منبع: http://www.scientificamerican.com/blog/post.cfm?id=nearby-asteroids-are-a-diverse-bunc-2010-09-03
| بعدی > |
|---|
