ایسلا روزراون روزنامه نگار انگلیسی
ترجمه: حمیده احمدیان راد
در غرب رشته هاى پزشكى، علوم، معمارى، هنرها و صنايعی که ريشه اسلامى دارند، مشهور هستند. بنابراين شايد بسيارى باور نكنند كه تماس هاى دور تاريخى با جهان اسلام چگونه روى زندگى روزانه مردم غرب هم تأثير گذاشته است. صف محصولاتی كه تجارت با مسلمانان به بريتانيا آورد، تنها به ميخك، شب بو، سپريا، دارچين، جوز هندى، هل، زرچوبه، زنجبيل و زعفران محدود نمى شود، بلكه تأثيرات بسيار گسترده تر از اينهاست. چه كسى مى تواند زندگى انگليسى را بدون شكر، چاى يا قهوه تصور كند. به راستى مزه كيك كريسمس انگليسى بدون مارزيپان [لايه اى از آرد و بادام] كه لايه هايى از خامه و شكر روى آن را مى گيرد، به چه شبيه مى شد؟ چگونه مى توان مارزيپان را بدون بادام تصور كرد؟ مرباى روى نان برشته را چطور مى شود از ياد برد؟ در حقيقت اگر بريتانيا بازرگانى با مسلمانان را شروع نكرده بود، در عرصه مواد غذايى و شمارى از محصولات ديگر هنوز در عصر تاريكى به سر مى برد.
مورد ديگرى كه غربى ها و به طور کلی جهانيان به طور گسترده از آن استفاده مى كنند، چك است. اگر مسلمانان چك را اختراع نكرده بودند، حالا با خوشحالى نمى توانستيم آن را بين خودمان رد و بدل كنيم. چيزهاى ديگرى هم وجود دارند كه ممكن است كاربردشان اينقدر عادى نباشد، ولى به قدر كافى شناخته شده اند. آنها هم مى توانند به روابط فرهنگ ها مربوط باشند.
شكلات، پنبه، پارچه براق يا تافته، ابريشم، ساتن، شربت، پارچه زبر كتانى، كاروان، ورزشگاه، خانه كوچك يك طبقه (تك سرا)، بازار، پرتقال و تنبور از آن جمله اند. آيا طرفداران و هواداران سينه چاك فوتبال آرسنال كه برايشان طبيعى شده، با ديدن اولين خارجى، جنگ و دعوا راه بيندازند، تا به حال سعى كرده اند بدانند نام باشگاهی كه عاشقش هستند، از کلمه ای عربى که به معناى زرادخانه است ریشه گرفته و يا می دانند موقعى كه فرياد مى زنند (Oi bint) «اوى بينت» bint همان بنت به معناى دختر در زبان عربى است؟
نامگذارى آسمان شب يا دست كم فاصله گذارى آن در نقشه هم از مسلمانان شروع شده. تعيين مسير ستارگان با استثنائات اندكى اسامى عربى دارند. در واقع يكى از عرصه هاى دیگری كه از مسلمانان بيشترين تأثير را گرفته، زبان انگليسى است.
فهرستى كه در پى مى آيد، گوياى همه موارد نيست، اما نشان مى دهد چگونه زبان و فرهنگ بریتانیا از اسلام و پيروان آن تأثير گرفته.
كلمات عربى كه به انگليسى وارد شده اند
alchemy (شيمى)، alcohol (الكل)، alcove (شاه نشين)، algebra (جبر)، algorithm (الگوريتم)، alkali (قليايى)، almanac (تقويم)، amber (عنبر)، aniline (آنيلين آبگونه سمى و بى رنگ در شيمى)، arsenal (زرادخانه)، azimuth (در مساحى سمت)، bint (دختر)، breeze (نسيم)، camel (شتر)، candy (آبنبات، خروس قندى)، carat (قيراط)، caraway (زيره)، cat (گربه)، chamois (بز كوهى، چرم)، cheque (چك)، cipher (صفر)، coffee (قهوه)، cotton (پنبه)، cut (قطع)، cuff (سردست پيراهن)، elixir (اكسير)، giraffe (زرافه)، guild (صنف، انجمن)، jar (ظرف شيشه اى يا سفالى دهان گشاد)، logarithm (لگاريتم)، loofah (ليف)، lute (عود)، macabre (ترسناك، مهيب)، magazine (انبار)، marzipan (آرد آميخته با بادام)، mattress (تشك)، mohair (موهر)، mufti (مفتى)، nadir (در نجوم سمت القدم، حضيض)، rachet (راكت)، suffron (زعفران)، satin (ساتن)، sherbet (شربت)، shufti (در يك چشم به هم زدن، يك نظر)، silksugar (شكر كه ريشه اصلى آن سانسكريت است)، syrap (شربت دارويى، شيره)، tabby (گربه بويژه ماده)، talisman (طلسم)، tamarind (تمبر هندى)، tambourine (تمبور)، tangerine (نارنگى)، tare (نوعى گياه)، turmeric (زرچوبه)، tariff (تعرفه)، tarragontyphoon (تيفون، چرخند استوايى)، vizier (وزير)، zenith (اوج)، zero (صفر، هيچ)، sofa (كاناپه)؛ اعراب بخشى از كف را برآمده مى ساختند و آن را با فرش و كوسن مى پوشاندند. (ابريشم)، (ترخون)،
كلمات فارسى كه به انگليسى وارد شده
Bazaar (بازار)، caravan (كاروان)، rook (رخ در شطرنج)، taffeta (پارچه تافته)، turban (عمامه، توربان).
كلمات هندى كه به انگليسى وارد شده اند
Bungalow (ساختمان كوچك يك طبقه)، dekko (نگاه و نظر در انگليسى عاميانه)، shampoo (شامپو)، dungaree (پارچه زبر كتانى)، gym khana (ورزشگاه)، orange (پرتقال، اصل ريشه اش سانسكريت يا فارسى است)، pyjama (پيژامه).
كلمات زبان مالايايى كه به انگليسى داده شده اند
Bamboo (بامبو)، batik (پارچه باتيك)، compound (حصار، محوطه داراى چند ساختمان)، caddy (چاى دان)، ketchup (سس گوجه فرنگى)، to run amuck (هيجان و انقلاب روحى شديد، ديوانگى).
كلمات تركى كه به انگليسى عاريت داده شده اند
kiosk (دكه روزنامه فروشى)، yoghurt (ماست).
| < قبلی | بعدی > |
|---|
