حمیده احمدیان راد
ممکن است شمایی که این مطلب را می خوانید در سن بلوغ باشید. شما با خواندن این مطلب درک می کنید که بسیاری از والدین و نیز مدارس نحوه مواجه شدن با این پدیده را در شما نمی دانند. همچنین در این مطلب با بعضی از ویژگی های دوران بلوغ آشنا می شوید. اما بخشی از مطلب به والدین و مدارس اختصاص دارد. خود شما می توانید از طریق راهکارهای این مطلب به والدینتان بیاموزید که چگونه با این پدیده مواجه شوند.
روانشناسی تعریف می كند پدر و مادری به او مراجعه كردند كه با تزریق هورمون تلاش كرده بودند بلوغ دخترشان را به تأخیر بیندازند. چون نمی دانستند چگونه با این مسأله مواجه شوند! اما مشكلی كه پیش آمد این بود كه مشاور مدرسه درباره دوران بلوغ صحبت كرده و چشم او را به حقایقی بازكرده بود و در نتیجه آنها سراسیمه شده بودند.
مشاور دیگری تعریف می كند كه پسری در سن بلوغ به خاطر حرفی كه در مدرسه به زبان آورده بود، به شدت مجازات می شود و در آستانه اخراج قرارمی گیرد. درنتیجه پدر و مادرش او را كه از این بابت به شدت دچار بحران روحی شده بود به نزد وی می آورند.
بسیاری از والدین همراه و راهنمای خوبی برای فرزندانشان كه در دوران بلوغ اند، نیستند. ضمن این كه به قول یك جامعه شناس، بسیاری از والدین وظیفه حفاظتی خود را به خاطر اعتمادشان به دولت رهاكرده و همه چیز را به مدارس سپرده اند. در این شرایط اگر مدارس نیز نحوه مواجهه درست با این دسته از دانش آموزان را ندانند، آنها رها و چه بسا سركوب می شوند. به این ترتیب انحرافات و افراط و تفریط و حتی جذب در شبكه های مجرم دور از انتظار نیست.
سركوب مساوی است با پنهان كاری
اتفاقی كه به وفور در خانواده ها و مدارس رخ می دهد این است كه آنها به محض مشاهده كوچك ترین رفتاری كه ممكن است در دوران بلوغ طبیعی باشد به برخورد خشن متوسل می شوند. درحالی كه به عقیده روانشناسان این نحوه برخورد به پنهان كاری می انجامد و در این شرایط كاملاً از كنترل خارج می شود. دكتر مهناز حق شعار روانشناس و متخصص در حوزه كودكان می گوید: "در دوره بلوغ در سه بعد ویژگی های شناختی، ویژگی های عاطفی - روانی و ویژگی های جسمانی در افراد تغییری به وجود می آید. تغییر جسمانی و درونی بدن از نظر روانی مسائلی را پیش می آورد. اول این كه تصویر ظاهری كه نوجوان تا آن موقع از خودش داشته به هم می خورد. به ویژه این كه در این دوران تغییرات موزون نیست. این تغییرات تصویر نوجوان از خودش را به هم می زند و اگر او آماده تغییرات نباشد جا می خورد، با بدنش بیگانه می شود و شاید آن را نپذیرد. وقتی هورمون ها تغییر می كند، امیال نوجوان تغییر می كند و خواسته ها و تمنیاتی دراو پیدا می شود كه گویا تا آن زمان وجود نداشته و كنجكاوی هایی را در او به وجود می آورد. سیستم مغزی او هم تغییر می كند و آماده می شود تا دریافتش از محیط تغییركند. تغییر در زمینه ادراكی موجب می شود كه مفاهیمی مثل عدالت، زیبایی، مذهب، ملیت، نوع دوستی، تبعیض نژادی، اخلاق، جنس مكمل، نگرش نسبت به مسائل جاری، نگرش نسبت به آینده، علم و فلسفه مورد توجه او قرار بگیرد. به این ترتیب نوجوان از سن ۱۲ تا ۱۹ سالگی مورد هجوم اتفاقات تازه قرارمی گیرد.
تمام این تغییرات بستری مناسب می خواهد تا نوجوان رشد مناسبی پیداكند. چنان كه جامعه تربیتی همگام و متناسب با نیازها و شرایط نوجوان پیش برود، ما به سمتی می رویم كه جوانان خلاق، پرانرژی، خوددوست، نوع دوست، اخلاق گرا و به طوركلی عالی و سالم خواهیم داشت. در آیین یهود این تغییر جشن گرفته می شود. یعنی این كه تغییری را كه در نوجوان به وجودآمده به او تبریك می گوید. جشن تكلیف ما هم همین را می خواهد بگوید. برای نوجوان در این دوران سؤالات زیادی مطرح می شود. او ممكن است همه ارزش ها را زیرسؤال ببرد. او می خواهد با اظهارنظر و قضاوت درباره تمام مسائل كنكاش كند. ما باید این شرایط را بپذیریم و بستر مناسبی برای پاسخگویی به سؤالات نوجوان فراهم كنیم. نوجوان به اظهارنظر و تأیید هم از منظر افكار و اندیشه و هم خواسته ها و آرزوها نیاز دارد. درواقع لازم است با نوجوان همراه باشیم نه این كه روبرویش قرار بگیریم".
در این شرایط اگر والدین و مدارس نحوه رفتار با نوجوان را ندانند ممكن است نه تنها مشكلات آنها را حل نكنند بلكه به آن دامن هم بزنند. درنتیجه ممكن است مدرسه به مركز ایجاد بحران های روحی و مبادله اطلاعات پنهان، تبدیل شود. همچنین ممكن است در مدرسه تبادل مواد مخدر و تصاویر و نوارهای نامناسب صورت بگیرد و كشیدن سیگار و گردش و تفریحات ناسالم باب شود.
اگر معلمان از این دوران برداشت اشتباهی داشته باشند به ایجاد معضل روانی در بچه ها كمك می كنند. مشكل روانی حتی در یك دانش آموز هم به سرعت در كل مدرسه همه گیر می شود.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
