بيشتر نوجوانان مي توانند براي اتخاذ تصميماتشان مانند بزرگسالان استدلال كنند. اما تمايل آنها به گرفتن تصميمات خيلي خطرناك تر نشان مي دهد كه بعضي عناصر كليدي لازم براي تصميم گيري عاقلانه در آنها غايب است.
دانشمندان احتمال مي دهند دليلش اين است كه نوجوانان قبل از اين كه دست به عمل بزنند به زحمت مي توانند از مهارت هاي فكر كردن استفاده كنند.
يافته هاي دانشمندان پيامدهاي مهمي دارد و اين پرسش را مطرح مي كند كه آيا نوجوانان بايد همان استانداردهاي جنايي و مسئوليت هاي ديگر كه بزرگسالان دارند را داشته باشند يا نه و شاید لازم باشد درباره سياست گذاري هاي حقوقي و اجتماعي درباره نوجوانان بیشتر فکر کرد.................
حميده احمديان راد
بيشتر نوجوانان مي توانند براي اتخاذ تصميماتشان مانند بزرگسالان استدلال كنند. اما تمايل آنها به گرفتن تصميمات خيلي خطرناك تر نشان مي دهد كه بعضي عناصر كليدي لازم براي تصميم گيري عاقلانه در آنها غايب است.
دانشمندان احتمال مي دهند دليلش اين است كه نوجوانان قبل از اين كه دست به عمل بزنند به زحمت مي توانند از مهارت هاي فكر كردن استفاده كنند.
يافته هاي دانشمندان پيامدهاي مهمي دارد و اين پرسش را مطرح مي كند كه آيا نوجوانان بايد همان استانداردهاي جنايي و مسئوليت هاي ديگر كه بزرگسالان دارند را داشته باشند يا نه و شاید لازم باشد درباره سياست گذاري هاي حقوقي و اجتماعي درباره نوجوانان بیشتر فکر کرد.
در مطالعه يك گروه 890 نفري بين سنين ده تا 30 سال با استفاده از يك تست رايانه اي به نام برج لندن در زمينه برنامه ريزي استراتژيك و حل مشكل مورد آزمايش قرار گرفتند. در اين تحقيق افراد از حيث داشتن برنامه استراتژيك، استدلال، حافظه و خود كنترلي مورد آزمايش قرار دادند.
افرادي كه مورد آزمايش قرار گرفتند توانايي هايي در زمينه برنامه ريزي استراتژيك (با نگاه رو به جلو) و حل مشكل نشان دادند. اما در مقابله با مسائل سخت، دست كم تا سن 22 سالگي عملكرد يك فرد بالغ در آنها ديده نشد. به گفته محققان از آن جايي كه براي حل سخت ترين مسائل مربوط به اين آزمون به لب پيشاني مغز نياز است و اين بخش از مغز نوجوانان هنوز در حال بلوغ است، اين يافته غيرمنتظره نبود.
با تجزيه و تحليل هاي بيشتر مشخص مي شود افرادي كه سن بيشتر داشتند (كساني كه دراواخر دوره نوجواني و ابتداي سال هاي بزرگسالي بودند) عملكرد بهتري در آزمايشات داشتند و بهبودهايي دركنترل اميالشان به وجود آمده بود. همين امر ممكن است به آنها اجازه داده باشد تا پيش از عمل، راه حل هاي بهتر و كامل تري طراحي كنند.
دانشمندان مي گويند بهبودهايي كه در اواخر دوران رشد در زمينه حل مشكل به وجود مي آيد ممكن است به توسعه قابليت فكر كردن و حل و فصل كارها قبل از دست به كار شدن مربوط باشد. به كار بستن برنامه هايي كه ظرفيت درحال ظهور نوجوانان را در زمينه برنامه ريزي، كنترل انگيزه ها، تنظيم احساساتشان و مقاومت در برابر فشار دوستان هدف قرار مي دهد مي تواند به تقويت توانايي جوانان براي گرفتن تصميمات خوب در جهان واقعي كمك كند.
در تحقيقي ديگر محققان دانشگاه پيتزبورگ فعاليت نورون ها را در مغز موش هاي نوجوان ثبت كردند. آنها به اين وسيله مي توانند توضيح دهند كه چرا نوجوانان بيشتر در معرض خطر اعتياد به مواد مخدر، اختلالات رفتاري و ديگر مشكلات رواني هستند.
براساس تحقيقي كه نتيجه آن در نشريه علوم اعصاب به چاپ رسيده مغز نوجوانان در مقايسه با مغز افراد بزرگسال با هيجان بيشتري به پاداش ها واكنش نشان مي دهد.
تفاوت هاي شديد در فعاليت مغز نوجوانان و افراد بزرگسال يك توضيح فيزيولوژيكي احتمالي درباره اين كه چرا نوجوانان نسبت به بزرگسالان بيشتر در معرض رفتار تهاجمي، اعتياد و بيماري هاي رواني هستند ارايه مي دهد. بيتا مقدم مدير اين تحقيق و همكارش واكنش هاي مختلف به جايزه را در نورون هاي كرتكس اربيتوفرانتال بررسي كردند. كرتكس اربيتوفرانتال منطقه اي در لب پيشاني مغز است.
به گفته مقدم فعاليت بيش از حد آشفته و تحريكي كه ما در اين بخش مغز مي بينيم به اين معني است كه جايزه و محرك هاي ديگر به شكلي متفاوت به وسيله نوجوانان پردازش مي شود. اين ممكن است تأثير پاداش را بر روي تصميم گيري تشديد كند و به چند پرسش درباره جنبه هاي مختلف رفتاري نوجوانان پاسخ دهد. درمورد اين جنبه هاي رفتاري از حساسيت بيشتر به استفاده از مواد مخدر تا واكنش هاي شديد به تجربيات لذت بخش و ناراحت كننده را مي توان نام برد.
به علاوه در موارد اسكيزوفرني، اختلالات خلقي و ديگر اختلالات رواني هم بدعمل كردن در كرتكس اربيتوفرانتال مشاهده شده است. نوع فعاليت نامنظم در كرتكس را اين محققان زماني كه مغز نسبت به بلوغ آسيب پذير شده مشاهده كرده اند.
مقدم مي گويد:«علايم اين بيماري ها معمولاً در طول دوره نوجواني شروع به ظاهر شدن مي كند. نوجواني دوره آسيب پذيري هاي رواني و رفتاري است. به طوري كه فعاليت مغزي آشفته و تحريك و هيجان بيش از حد مي تواند مغز را كه در اين زمان مستعد اختلالات رواني است به سوي آشفتگي هاي مغزي هل دهد و اين باعث بروز علايم مي شود.»
مقدم و استارمن نشان دادند كه موش هاي بزرگسال و نوجوان شباهت هاي بيولوژيكي و رفتاري مشابه با انسان ها در سنين نوجواني و بزرگسالي داشتند.
در بيشتر اوقات فعاليت مغز موش هاي نوجوان مشابه بزرگسالان بود. اما موقعي تفاوت قابل توجه به وجود آمد كه موش هاي جوان تر جوايزي دريافت كردند. هنگامي كه هريك از موش هاي بزرگسال يك گلوله شكر به دستآورد، نورون هاي كورتكس اربيتوفرانتال افزايش طبيعي را در هم تحريك و هم مهار نشان دادند.
اما نوجوانان موجي متفاوت از تحريك را نشان دادند كه دو تا چهار برابر سطح بزرگسالان بود.
نتيجه تحقيقات دانشگاه تگزاس در اوستين هم نشان داده كه پشت تصميمات كم محتوا و رفتار پرخطر نوجواني انگيزه هاي بيولوژيكي وجود دارد.
مطالعات قبلي نشان داده بود كه نوجوانان نسبت به بزرگسالان و بچه ها به جوايز حساس ترند. راسل پولدراك و همكاران محققش مي گويند كه سيستم هاي مغزي موجب مي شود نوجوانان اين ويژگي ها را داشته باشند و اين به اين معني است كه تفاوت هاي بيولوژيكي ممكن است دليل رفتار تهاجمي نوجوانان باشد.
منابع: http://www.chronicle.pitt.edu/?p=7469
http://www.sciencedaily.com/releases/2011/01/110126121732.htm
| < قبلی | بعدی > |
|---|
