سیمین احمدیان راد
رشد اجتماعي و اجتماعي شدن يكي از تغييرات برجسته در دوران نوجواني است كه سبب ايجاد تمايز بين يك كودك با يك نوجوان مي شود و هويت اجتماعي نوجوان را تشكيل مي دهد. اجتماعي شدن با ايجاد تغييرات آشكار در شيوه هاي ارتباطي با والدين و همسالان شروع مي شود. تغييرات آشكار زيستي و بلوغ در دوره نوجواني سبب افزايش فاصله عاطفي بين نوجوان و والدينش مي شود و به تدريج استقلال بيشتري براي نوجوان به همراه مي آورد. فرايند تحول در نوجوانان و در بين پسران و دختران نيز متفاوت است. فاصله گرفتن با والدين معمولاً با فاصله گرفتن از مادر شروع مي شود و با صميميت و نزديك شدن به ديگران گسترش مي يابد.
براي يك نوجوان ارتباط با ديگران در آغاز نوجواني به طور عمده بر گروه همسالان و دوستان متمركز است. اولين قدم در جهت شكل گيري مناسبات اجتماعي، وابستگي به يك گروه از دوستان همجنس در آغاز بلوغ است. در بين اين گروه است كه نوجوان از جهات مختلفي مثل طرز صحبت كردن، شيوه لباس پوشيدن، اصلاح موي سر، علايق هنري و فعاليت هاي فوق برنامه و ديگر كارها با نوجوانان همسن و سالش دنبال همانندي مي گردد.
نوجوان دوستاني را انتخاب مي كند كه از نظر علايق، ارزش ها، باورها و نگرش ها همانند او باشند و از نظر رفتار و سرگرمي هاي اوقات فراغت و نگرش نسبت به مدرسه و پيشرفت تحصيلي با وي همانند باشند. معيار اصلي انتخاب دوست در دوره نوجواني صميميت و وفاداري او است. بر پايه همين معيارهاي صميميت و گفت و گوهاي خصوصي با دوستان، نوجوان مي تواند خود را بشناسد و هويت خود را كشف كند.
يادگيري مفاهيم مربوط به عضويت و ايفاي نقش در فعاليت هاي گروهي (عضويت در تيم ورزشي و انجمن هاي مذهبي، فرهنگي، هنري و اجتماعي) از طريق برنامه هاي اوقات فراغت مستحكم مي شود. رشد شخصيت و خلق و خوي نوجوانان عامل مهمي در چگونگي يادگيري اجتماعي و شركت او در فعاليت هاي مختلف اجتماعي است. بعضي از نوجوانان به قدري جذب گروه دوستان خود مي شوند كه قادر نيستند به يك فرديت رشديافته و مستقل دست يابند و نمي توانند مسايل خود را به تنهايي حل كنند و در همه مسايل ارزشي تنها به همان گروه دوستان خود تكيه مي كنند.
علل ناتواني از خارج شدن يا فاصله گرفتن از گروه همسالان
مقدمات عضويت در دار و دسته هاي ضداخلاقي، باندهاي دزدي، خرابكاري و منحرفان در اوايل نوجواني و در دوره فاصله گرفتن از خانواده فراهم مي شود. اين باندها به خصوص در شهرهاي بزرگ و در ميان گروه هاي اجتماعي-فرهنگي محروم تر جامعه بيشتر ديده مي شوند. ويژگي هاي اصلي اين دارو دسته ها، همانندسازي بي قيد و شرط آنان با گروه خود و به فراموشي سپردن الگوهاي مناسبات خانوادگي است. برای بعضی از نوجوانان باندها حكم خانواده نوجوان را پيدا مي كنند. در نتیجه نوجوانان با کمک گرفتن از خانواده باید سبك زندگيشان را تغيير دهند و جايگاهي در يك گروه سالم از همسالان مدرسه يا ... به دست آورند.
در مورد افرادي كه وابستگي شديدي به گروه دوستان دارند، هم خود نوجوانان و هم خانواده هايشان به درمان نياز دارند. نوجوان بايد وابستگي به گروه را پشت سر بگذارد. به دلیل ناراحتي ها و صدماتي كه از جانب گروه برای وي ايجاد مي شود.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
