مقالات مرتبط:
دایناسور چیست؟ - دایناسورهای گیاهخوار، گوشتخوار و همه چیزخوار - بزرگ ترین، بلندترین و کوچک ترین دایناسورها اسرار دایناسورها - تکامل دایناسورها - دلایل انقراض دایناسورها (قسمت اول) - دلایل انقراض دایناسورها (قسمت دوم) - نحوه تولید مثل دایناسورها - دایناسورها خونگرم بودند یا خونسرد؟ - دایناسورها چه قدر عمر می کردند؟ - آیا دایناسورها سریع راه می رفتند؟ - رنگ و شکل پوست دایناسورها - نرها و ماده های دایناسورها - مغز دایناسورها و هوششان - فایده دم دایناسورها - اسکلت دایناسورها - آیا دایناسورها فشار خون بالا و قلب بزرگی داشتند؟ - چگونگی دفاع دایناسورها از خودشان - سلاح های تهاجمی دایناسورها - آیا دایناسورها در گله زندگی می کردند؟ - شکل دندان های دایناسورها - ساختمان بدن دایناسورها
تنوع اندازه دايناسورها بسیار زیاد بوده است. به طوری که بعضی از آنها به اندازه يك جوجه مرغ بوده اند و طول برخی به بيش از 30 متر می رسیده است. بيشتر دايناسورها در ميانه این اندازه ها بوده اند. نهنگ آبي امروزی بزرگ ترين حيواني است كه تاكنون بر روی زندگي كرده است و بزرگ تر از هر دايناسوري است.
هيچ كس نمي داند كه چرا بعضي از دايناسورها (و بعضي ديگر از خزندگان عهد مزوزوئيك) اين قدر عظيم شدند. اين يكي از جالب ترين سؤال هاي بدون پاسخ در علم دیرینه شناسی است. تئوري هاي بسيار زيادي در این زمینه وجود دارد، اما هیچ کدام پذيرفته شده نيستند.
کشیده ترین دایناسورها
کشیده ترین دايناسورها ساروپودها sauropods بودند. آنها دایناسورهای غول پيكری بودند كه آهسته حركت مي كردند، سر ريزي داشتند و گياهخواران گاو مانندی از آخر دوره ژوراسيك و دوره كرتاسه بودند. آنها گردن هاي خيلي بلندي داشتند كه براي دستیابی وسیع به شاخه های گیاهان بلند مفيد بود. گردن دراز آنها با دم بزرگشان توازن ایجاد می کرد. اين سوروپودها بزرگ ترين جانوران خشکی هستند كه تاكنون كشف شده اند:
-سوپرسوروس Supersaurus - 134 پا طول (41 متر).
-ارجنتينوسوروس Argentinosaurus- 130-115 پا طول (40-35 متر): 100-80 تن وزن.
-سيسموسوروس ها Seismosaurus (مارمولك لرزاننده زمين)- 120 پا طول (37 متر) + 80 تن وزن.
-آلتراسوروس Ultrasauros - 100 پا طول (30 متر) +80 تن وزن.
-ديپلودوكاس Diplodocus - طولش به 90 پا (28 متر) مي رسیده.
-برچيوسوروس Brachiosaurus - حدود 85 پا طول (26 متر)، 40 فوت قد (تقریباً 14 متر) و وزن 80-70 تن.
بزرگ ترين گوشتخواران هم تروپودها theropods از دوره كرتاسه بودند:
-گيگاتوسوروس كاروليني Giganotosaurus carolinii- در پاتاگونيا ناحيه اي در جنوب آرژانتين و شيلي پیدا شده. با 47 پا طول (14 متر)، هشت تن وزن و 12 پا قد (چهار متر).
-تيرانوسوروس ركس Tyrannosaurus - در آمريكاي شمالي پيدا شده. 50-40 پا طول (15-12 متر) و شش تن وزن دارد.
-كارچارودونتوسوروس سحريكاس Carcharodontosaurus saharicus –(به معنی مارمولک دندان گوش بری) در مراكش آفريقا به وسيله "پاول سرنو" پيدا شده. این دایناسور شايد حدود 45 پا (11 متر) طول داشته و دندان هايش هم پنج اينچ طول داشته است. جمجمه اش (پنج پا و چهار اينچ یا یک و نیم متر) بزرگ تر از تي ركس است. اما حفره مغز ريزي دارد (نصف اندازه تي ركس).
بلندترين دایناسورها
بلندترين دايناسورها سوروپودهاي برچيوسوريد brachiosaurid sauropods بودند. پاهاي جلويي آنها بلندتر از پاهاي عقبيشان بود و حالت زرافه مانند داشتند. آنها غول پيكر بودند، آهسته حركت مي كردند، سر ريزي داشتند، گياهخواراني گاو مانند از آخر دوره ژوراسيك و كرتاسه بودند. آنها گردن هاي خيلي بلندي داشتند كه صاف نگه مي داشتند و براي رسيدن به شاخه های وسيع (و بلند) گیاهان مفيد بوده است. گردن بلند به وسيله يك دم گنده تعادل پيدا مي كرد. اين سوروپودها از بزرگ ترين جانوران خشكي هستند كه تاكنون كشف شده اند:
-سوروپوزيدون Sauroposeidon، يك برچيوسوريد brachiosaurid جديداً پيدا شده از اكلاهماست، 60تن وزن +60 پا (15 متر) قد داشته.
-آلتراسوروس ها Ultrasauros - 100 پا (30 متر) درازی +80 تن وزن +40 فوت (10 متر) قد.
-برچيوسوروس ها Brachiosaurus - حدود 85 پا درازی (26 متر)،40 پا (10 متر) قد و 80-70 تن وزن.
كوچك ترين دایناسورها
پیدا کردن فسيل هاي کوچک سخت تر از پیدا کردن فسيل هاي بزرگ است. همچنين موقعي كه جانوران كوچك مي ميرند، احتمال دارد كه به وسيله جانوران بزرگ تر خورده شوند و در نتیجه تعداد کمتری از آنها باقی می ماند. كوچك ترين دايناسورهایي كه تاكنون كشف شده اند عبارتند از:
-كومپسوگناداس Compsognathus، يك گوشتخوار با 2 پا (60 سانتي متر) طول،از 145ميليون سال قبل. این دایناسور به اندازه يك جوجه مرغ و وزنش حدود 5/6 پوند (3 كيلو) بود.
-سالتوپاس Saltopus: يك حشره خوار با دو پا (60 سانتي متر) درازی از حدود 200 ميليون سال قبل.
-لسوتوسوروس Lesothosaurus: يك گياهخوار با 3 پا يا 90 سانتي متر درازی. سريع مي دويده، گياهخواري از آفريقا بوده و در 200 ميليون سال قبل می زیسته.
منبع: http://www.enchantedlearning.com/subjects/dinosaurs
| < قبلی | بعدی > |
|---|
