سیمین احمدیان راد
اولین ویتامینی که شناخته شد ویتامین A نام گرفت. این ویتامین از دسته ویتامین های محلول در چربی است. ویتامین A با نام شیمیایی "رتینول" یک الکل محسوب می شود.
نقش های این ویتامین در بدن عبارت است از:
- تأثیر در بینایی
- تأثیر در رشد و تکامل استخوان ها
-نقش در سنتز پروتئین
-نقش در ساختمان طبیعی بافت پوششی پوست
-نقش در حفظ ایمنی بدن و تکامل دندان ها و سلامت آن ها
-به علاوه، برای باروری (زن و مرد) لازم است.
ویتامین A شبیه لیپیدها هضم و جذب می شود. حضور صفرا، چربی و پروتئین در روده جذب آن را تسهیل می کند.
حدود نود درصد ذخایر بدنی ویتامین A در کبد قرار دارد. قسمت اعظم دفع از طریق صفرا و مدفوع صورت می گیرد. میزان توصیه شده غذایی این ویتامین برای گروه های مختلف افراد متفاوت است. به عنوان مثال پسران بزرگ تر از 11 سال و مردان بزرگسال در روز به 1000 میکروگرم رتینول نیاز دارند. نیاز خانم ها 800 میکروگرم رتینول است. خانم های باردار و شیرده به ترتیب به 1300 و 1200 میکروگرم رتینول نیاز دارند.
ویتامین A منابع غذایی زیادی دارد. شیر پر چربی، خامه، کره، پنیر چرب، زرده تخم مرغ منابع خوب ویتامین A هستند. جگر حیوانات مختلف منبع غنی ویتامین A است. روغن کبد ماهی اگرچه معمولاً در رژیم غذایی روزانه مصرف نمی شود اما منبع عالی ویتامین A است. این گونه روغن ها به عنوان مکمل غذایی توصیه می شوند اما در استفاده از آنها باید احتیاط کرد. زیرا حاوی مقادیر سمی ویتامین A هستند و ممکن است به آلاینده های محیطی که در کبد ماهی ذخیره می شود آلوده باشند.
ویتامین A نسبت به روش های معمولی پخت و فرایند آن مقاوم است. مواد غذایی کنسروشده یا منجمد شده تا نه ماه، ویتامین A خود را حفظ می کنند. میوه ها و سبزی های پلاسیده و خشک شده و چربی های تند شده مقادیر کمی ویتامین دارند. زیرا ویتامین آنها اکسیده شده است.
عوارض کمبود ویتامین A
1-اختلال در بینایی: یکی از عوارض مهم کمبود ویتامین A شبکوری است. در هنگام کمبود ویتامین A مدت زمان بیشتری طول می کشد تا چشم به تاریکی عادت کند.
2-اختلال در تکامل اسکلت که رشد طولی را دچار اختلال می کند.
3-گزرو فتالمی: در چشم لکه بتیو و کراتومالاسی ایجاد می شود. (سلول های ملتحمه چشم به طور طبیعی به علت ترشح اشک شفاف است. اگر ویتامین A نباشد این سلول ها تغییر شکل داده و جلوی اشک را می گیرند. سلول های ملتحمه چشم خشک و چین خورده شده و مستعد ابتلاء به عفونت می شوند. لکه های سفید مثلثی شکل در گوشه خارجی چشم ایجاد می شود. لکه بتیو به علت اختلال و تجمع سلول های پوششی پیش می آید و به صورت قرینه وجود دارد).
4-ابتلاء به عفونت به علت عدم ترشح مخاط از سلول های مخاطی. از عوارض دیگر کمبود ویتامین A می توان به کاهش حس چشایی و کمبود اشتها اشاره کرد.
مصرف زیاد ویتامین A (بخصوص به صورت مکمل) موجب مسمومیت می شود. سردرد، تهوع، استفراغ و بی اشتهایی از عوارض مسمومیت با ویتامین A هستند.
منبع: اصول علم تغذیه، نگارش دکتر علی کشاورز با همکاری آزاده نجارزاده، دانشگاه جامع علی کاربردی
| < قبلی | بعدی > |
|---|
