سیمین احمدیان راد
ویتامین ها، گروهی از مواد مغذی ضروری شناخته شده هستند. ویتامین ها مواد آلی ای هستند که به مقدار کم مورد نیاز بدن هستند. بدن قادر به ساختن ویتامین ها نیست. ویتامین ها در بدن انرژی تولید نمی کنند ولی برای انجام واکنش های انرژی زا لازمند. اولین بار شخصی به نام "فانک" در سال 1912 متوجه شد که در مرغ هایی که از برنج سبوس گرفته تغذیه کرده اند، نوعی التهاب اعصاب محیطی به وجود می آید. او فاکتوری از سبوس استخراج کرد که عامل "آمین" داشته و در آب محلول بود. ویتامین یعنی آمین حیاتی (آمین لازم برای زندگی). البته همه ویتامین ها عامل آمین ندارند.
انواع ویتامین ها
ویتامین ها به دو دسته محلول در آب و محلول در چربی تقسیم می شوند. ویتامین های محلول در چربی:
1-در چربی و حلال های چربی محلولند.
2-دفع آنها عمدتاً از طریق مدفوع است.
3-اکثراً قدرت ذخیره شدن در بدن را دارا هستند (مانند ویتامین A). به همین دلیل هم مصرف زیاد آن ها خطر مسمومیت را در پی خواهد داشت.
البته ویتامین های محلول در آب را هم نباید بیش از حد مصرف نمود زیرا نیاز به ویتامین را بالا می برند. مثلاً مصرف زیاد ویتامین "ث" ممکن است موجب ایجاد سنگ مجاری ادراری گردد.
خواص ویتامین ها
ویتامین ها به عنوان دسته ای از مواد مغذی، خواص متفاوتی با مواد مغذی (دیگر) زیاد مقدار دارند. یکی از تفاوت های مهم جایگزین نشدن یک ویتامین به وسیله ویتامین دیگر و تبدیل نشدن ویتامین ها به یکدیگر است. در حالی که وقتی گلوکز زیادی در بدن موجود باشد می تواند به چربی تبدیل شود. اما بدن نمی تواند ویتامین C محلول در آب را به یکی از ویتامین های محلول در چربی تبدیل کند. حتی نمی تواند آن را به هیچ یک از ویتامین های دیگر محلول در آب تبدیل نماید. تفاوت دیگر این که ویتامین ها انرژی تولید نمی کنند. بلکه در مسیرهای متابولیکی رها شدن انرژی از مواد زیاد مقدار و یا تبدیل یک ماده مغذی زیاد مقدار به ماده مغذی دیگر نقش دارند.
عواملی که موجب کمبود ویتامین می شوند
1-فقر غذایی
2-اختلال در جذب، مثلاً شیره معده ترشح نشود یا خوب ترشح نشود.
3-اختلال متابولیکی، یعنی آنزیم هایی که در متابولیسم شرکت می کنند وجود نداشته باشد یا از بین برود.
4-مصرف بعضی از داروها یا بعضی از غذاها با هم، گاهی هم تأثیر نحوه پخت روی ویتامین ها تأثیر می گذارد.
منبع: اصول علم تغذیه، نگارش دکتر علی کشاورز با همکاری آزاده نجارزاده، دانشگاه جامع علی کاربردی
| < قبلی | بعدی > |
|---|
