حمیده احمدیان راد
مدتى است كه بحث درباره گازهاى گلخانه اى و گرم شدن زمين بالا گرفته است. آمريكا در اين ميان اصلى ترين متهم است. ولى كشور ما هم تأثير منفى خود را به جا مى گذارد. ايران از بزرگ ترين توليدكنندگان سوخت هاى فسيلى است و ما بسيار زياد و بسيار بد از اين سوخت ها استفاده مى كنيم.
براساس گزارش هايى كه در سايت خبرى بى.بى.سى منتشر شده، جديدترين اندازه گيرى ها نشان مى دهد مقدار گاز دى اكسيدكربن در جو زمين به ۳۸۱ واحد در ميليون رسيده كه حدود ۱۰۰ واحد بيشتر از دوره قبل ازانقلاب صنعتى است.
فقط در سال ۲۰۰۵ ميزان دى اكسيدكربن در جو زمين ۲/۶ واحد ديگر در ميليون افزايش يافت كه بيشترين مقدار افزايش اين گاز در جو زمين در طول ميليون ها سال گذشته بوده است. با اين حال همچنان بر سرعت افزايش مقدار گاز دى اكسيدكربن جو افزوده مى شود.
انتشار گاز دى اكسيدكربن از سوختن سوخت هاى فسيلى يعنى نفت و گاز و ذغال سنگ، به منظور تأمين انرژى، ناشى مى شود. نكته نگران كننده اين است كه براساس پيش بينى هاى انجام شده به وسيله آژانس بين المللى انرژى، تقاضاى جهانى براى انرژى پايه از سال ۲۰۰۰ تا ،۲۰۳۰ هرسال به طور ميانگين ۱/۷ درصد افزايش مى يابد. اين به اين معنى است كه در صورتى كه كارى انجام نشود، زمين گرم تر خواهد شد و در آينده حيات برروى زمين با خطرات جدى مواجه مى شود.
گاز گلخانه اى چيست؟
گازهاى گلخانه اى شامل بخار آب، دى اكسيدكربن، متان، اكسيد نيتروژن و… هستند. جو زمين، يعنى لايه هوايى كه سياره ما را دربرگرفته، گرما را به دام مى اندازد. اين موجب مى شود هواى اطراف ما گرم شود. اما مردم كارهايى انجام مى دهند كه موجب مى شود گرمايى كه در جو زمين به دام مى افتد، افزايش يابد. مردم ذغال سنگ، نفت و گازوئيل مى سوزانند تا برق و انرژى براى حركت خودروها را تأمين كنند. موقعى كه اين سوخت ها مى سوزند، گازى به نام دى اكسيدكربن آزاد مى كنند كه موجب مى شود جو زمین گرماى بيشترى را به دام بيندازد. اگر جو گرماى خيلى زيادى را به دام بيندازد، گرم و گرم تر مى شود. دانشمندان اين پديده را اثر گلخانه ای یا گرم شدن زمين مى نامند. اين پديده مى تواند هواى ما را تغيير دهد. بعضى از مناطق ممكن است گرم تر شوند و بعضى از مناطق ممكن است سردتر از آن چه هم اينك هستند بشوند. يخ ها ذوب مى شوند و سطح آب درياها و اقيانوس ها بالا مى آيد و آب بسيارى از مناطق ساحلى را فرامى گيرد. به شدت توفان ها افزوده مى شود. سيلاب بسيارى از جاها را فرا مى گيرد و پس از آن رودخانه هاى زيادى خشك مى شوند و جمعيت زيادى بويژه در تابستان ها با كمبود آب مواجه مى شوند.
شبكه تلويزيونى يورونيوز هشدار مى دهد اگر روند كنونى ادامه يابد تا سال ۲۰۸۰ دماى زمين ۶/۴ درجه گرم تر مى شود. ۳/۲ ميليارد نفر در جهان با كم آبى مواجه مى شوند و سطح درياها ۶۰ سانتيمتر بالا مى آيد و يك پنجم جمعيت جهان از سيل و بسيارى ديگر از بلاياى طبيعى دچار زيان خواهند شد.
محمد مهدى عفيفى كارشناس كشاورزى مى گويد: "اگر ميزان گاز دى اكسيدكربن به دو برابر حد كنونى افزايش يابد، در عرض هاى شمالى توليدات كشاورزى يك سوم كاهش مى يابد. كشور ما هم در عرض هاى شمالى قرار دارد.
در قرن گذشته دماى زمين ۵/۰ درجه زياد شده و پيش بينى مى شود در قرن جارى يك تا سه درجه افزايش يابد. در نتيجه مناطقى از كشورهاى چين، هند و مصر زير آب مى رود. اگر اندازه گاز دى اكسيدكربن به دو برابر افزايش يابد ميزان مرگ و مير حيوانات و پرندگان ۵۰ تا ۱۰۰ درصد بيشتر از حد طبيعى مى شود و يك سوم جنگل هاى جهان از ميان مى روند. ذوب شدن يخ ها باعث مى شود يخ ها با نفتكش ها برخورد كنند و آلودگى محيط زيست را افزايش مى دهند. هواپیماها هم سوخت زیادی مصرف می کنند".
تأثير منفى ما بر كره زمين
سايت كانون ديده بانان زمين مى نويسد: "برمبناى آخرين گزارش ملى ايران در سال ۱۹۹۴ به سازمان ملل، ميزان انتشار گازهاى گلخانه اى به وسيله ايران سالانه ۳۵۰ ميليون تن اعلام شد كه گفته مى شود اين ميزان امروزه به بيش از ۴۲۰ ميليون تن در سال رسيده است. براساس اعلام مسئولان و با استناد به ارقام فوق، ايران درميان كشورهاى گروه دو پروتكل جهانى كيوتو كه عمدتاً كشورهاى درحال توسعه هستند، چهارمين كشور توليدكننده گازهاى گلخانه اى است كه بيش از ۷۵ درصد آن از مصرف بالاى سوخت و انرژى دركشور ناشى مى شود". براساس اطلاعات اين سايت، ايران در زمينه توليد دى اكسيد كربن مقام هجدهم را ميان كشورهاى جهان دارد.
از آن جا كه ايران جزو كشورهاى درحال توسعه محسوب مى شود و پروتكل كيوتو هنوز محدوديتى براى اين كشورها ايجاد نكرده، ما براى عملكردمان تحت فشار قرار نداريم. اما واقعيت اين است كه ما هم سهمى در گرم شدن زمين داريم. از آن جا كه كشور ما از بزرگ ترين توليدكنندگان سوخت هاى فسيلى در جهان است و اين سوخت ها در ايران بسيار ارزان است، به هيچ وجه توجهى به بهبود استفاده از سوخت نشان نمى دهيم.
استفاده بد از سوخت تنها محدود به سوخت خودرو نيست. ما همه انرژى ها را بد و زياد مصرف مى كنيم. مدت ها حتى در طول روز لامپ ها را روشن مى گذاريم. تلويزيون بدون اين كه كسى آن را نگاه كند، ساعت ها روشن است. بعضى ها در زمستان ها آن قدر خانه را گرم مى كنند كه با لباس تابستانى مى گردند يا پنجره را باز مى كنند. تمام اين فعاليت ها گاز گلخانه اى ايجاد مى كند. ما ناچاريم نفت و گاز بسوزانيم تا انرژى برق توليد كنيم. هرچه مصرف برق بالا مى رود نيروگاه ها براى توليد برق، نفت و گاز بيشترى مى سوزانند. پالايشگاه ها هم براى توليد نفت و بنزين مصرفى شهروندان دائم سوخت مصرف مى كنند. سوخت هاى فسيلى هم گاز گلخانه اى ايجاد مى كند.
هرچند ما هنوز الزامى نداريم كه همانند كشورهاى صنعتى ميزان توليد گاز دى اكسيدكربن و گازهاى گلخانه اى را پائين بياوريم، ولى تعهد اخلاقى و عواقبى كه ممكن است در آينده گريبان خود ما را هم بگيرد ايجاب مى كند كه از ميزان توليد گاز دى اكسيدكربن بكاهيم. صرفه جويى در مصرف انرژى و سوخت و بهينه كردن سوخت از عمده ترين كارهايى است كه در اين مسير مى توان انجام داد.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
