مهندس محسن شجاعی
کارشناس عمران
زلزله يكي از بلايا و حوادث طبيعي است که هر از چندگاهی در گوشهاي از جهان رخ می دهد. کشور ما نیز در منطقه اي از كره زمين قرار دارد كه از نگاه زمين ساختي و لرزه خيزي بسيار نا آرام و پرتحرك است. به علاوه، تجربه نشان داده است كه وقوع هر زلزله شديد در ايران ضايعات جاني و مالي فراواني را به همراه داشته است.
مؤسسه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله پهنهبندي مقدماتي خطر نسبي زلزله در ايران را نیز منتشر کرده است. بر این اساس ايران از لحاظ خطر زلزله به چهار منطقه تقسیم می شود که عبارتند از:
پهنه با خطر نسبي خیلی بالا
پهنه با خطر نسبي بالا
پهنه با خطر نسبي متوسط
پهنه با خطر نسبي پايين
با نگاهی به اين اطلاعات ميتوان نتيجه گرفت كه بيشتر مناطق ايران داراي خطر نسبي متوسط و بالا هستند. (در شکل منطقه با خطر نسبی خیلی بالا با تیره ترین رنگ و منطقه با خطر نسبی پایین با روشن ترین رنگ نشان داده شده و مناطق دیگر بین این دو رنگ نشان داده شده اند)
شکل 1 پهنهبندي مقدماتي خطر نسبي زلزله در ايران (آیین نامه 2800). با کلیک کردن روی تصویر بالا، تصویر اصلی را ببینید.
مراكز كانوني زلزلههاي ايران
با توجه به آمار موجود به طور متوسط در پهنه ايران بزرگ سالانه يك زلزله با بزرگي شش و هر ده سال يك زلزله با بزرگي هفت ریشتر به وقوع پيوسته و سالانه حدود 200 زلزله كوچك و بزرگ در گوشه و كنار اين سرزمين رخ ميدهد كه حاكي از لرزه خيزي شديد اين ناحيه از كره زمين است.
شکل 2 پراکندگی زلزله های ثبت شده در سراسر ایران
با بررسی های انجام شده روی حرکت مراكز كانوني زلزله هاي 100 سال گذشته ايران نتایج زیر حاصل شده است:
أ.در مناطق جنوبي ايران شامل سواحل دريای عمان و خليج فارس، مراكز كانوني زلزلهها بيشتر به سمت شمال و ناحيه مركز كشور در حركت هستند. اين موضوع با جهت حركت تكتونيكي صفحههاي عربستان و ايران مطابقت دارد.
ب.در منطقه جنوبي استان سيستان و بلوچستان (ناحيه سرباز) چندين زلزله با عمق كانوني نرمال در سال 1979 بسيار نزديك به يكديگر اتفاق افتاده است كه نمايانگر يك فعاليت تكتونيكي جديد در آن ناحيه است.
ج.در ناحيه جنوب شرق استان خراسان بيشتر زلزلهها مربوط به سالهاي 1976 تا 1980 بوده و به نظر ميرسد كه حركت مراكز كانوني آنها بيشتر به طرف شمال شرق كشور باشند.
د.در ناحيه شمال استان خراسان بيشتر زلزلهها كم عمق بوده و حركت مراكز كانوني آنها از روند خاصي پيروي نميكند. تعداد كثيري از زلزلههاي اين ناحيه عمقشان مجهول است و با توجه به سوابق زلزله خيزي آن ناحيه به نظر ميرسد كه اين زلزله ها كم عمق باشند.
ه.در ناحیة شمال آذربايجان غربي بيشتر زلزلهها عميق و يا نرمال بوده و به نظر ميرسد كه حركت مراكز كانوني آنها بيشتر به طرف شمال غرب آن ناحيه باشد.
و.در نواحي استان هاي مركزي و اصفهان زلزلههاي كمتري اتفاق افتاده و پيشبيني ميشود كه اين روند همچنان ادامه يابد.
ز.در ساير نقاط كشور و بر اساس اطلاعات موجود حركت مراكز كانوني زلزلهها از قانون خاصي پيروي نميكند. (محسن اعتمادی و همکار-1374).
ايران به عنوان يك كشور زلزلهخيز همواره حوادث تلخ ناشي از رويداد زلزله را تجربه كرده و خواهد كرد. حركت كانون ها و آمار و ارقام گذشته نشان دهندة اين مطلب است كه تقريباً تمامي مراكز صنعتي كشور كه در نزديكي شهرهاي بزرگ بنا شدهاند همواره در معرض زلزلهاي مخرب قرار دارند.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
