رشته كوه هاي اصلي ايران نقش مؤثري در رژيم بارندگي و پيدايش منابع آب هاي سطحي كشور دارند. كوه هاي البرز و زاگرس كه عمده ترين رشته كوه هاي ايران هستند، يكي از مهم ترين عوامل تعيين كننده ريزش هاي جوي به شمار مي آيند. ريزش هاي جوي كه بيشتر به صورت برف است منبع اصلي آب رودخانه هاي ايران است و درواقع سرچشمه رودهاي عمده كشور را تشكيل مي دهد.
رودخانه هاي ايران از نظر زهكشي به پنج حوضه تقسيم مي شوند كه عبارتند از:
1-رودخانه هاي حوضه درياي خزر: مساحت حوضه درياي خزر 173510 كيلومتر مربع (حدود 7/10 درصد سطح كشور) است و رودخانه هاي ارس، سفيدرود، هراز و اترك عمده ترين رودهاي آن محسوب مي شوند.
2-حوضه خليج فارس و درياي عمان: اين حوضه با مساحتي معادل 437670 كيلومتر مربع، حدود 27 درصد سطح كشور را پوشش مي دهد و رودخانه هاي كارون، كرخه، جراحي، زهره، موند و سرباز عمده ترين رودهاي آنها به شمار مي روند.
3-حوضه درياچه اروميه: مساحت اين حوضه 50910 كيلومترمربع يا حدود سه درصد مساحت كشور است و رودخانه هاي زرينه رود، سيمينه رود و تلخه رود عمده ترين رودهاي آن محسوب مي شود.
4-حوضه مركزي: اين حوضه بزرگ ترين و پهناورترين حوضه ايران است و با مساحتي معادل 808110 كيلومتر مربع، چيزي حدود 8/49 درصد كشور را پوشش مي دهد. رودخانه هاي زاينده رود، قمرود، قره چاي، كر و هليل رود از مهم ترين رودهاي اين حوضه محسوب مي شوند.
5-حوضه خاوري: اين حوضه مساحتي برابر 153580 كيلومتر مربع يا حدود 5/9 درصد سطح كشور را دارد و رودخانه هاي كشف رود و همچنين رودهاي مرزي هريرود و هيرمند عمده ترين رودهاي آن به شمار مي آيند.
منبع: گیتاشناسی ایران- جلد سوم- دایره المعارف جغرافیای ایران- نوشتهمهندس عباس جعفری- چاپ اول 1379- طرح تهیه، لیتوگرافی و چاپ از مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
