حميده احمديان راد
اين داستان همه مؤلفه هاي يك فيلم علمي تخيلي مربوط به دهه 40 شمسي را در خود دارد: دانشمندان كريستال هاي باستاني نمك را از اعماق مكاني موسوم به دره مرگ بيرون مي آورند تا تغييرات جوي را بررسي كنند. كريستال هاي درخشان به دقت بسته بندي مي شوند و در جايي گذاشته مي شوند تا اين كه سال ها بعد، يك محقق جوان گمنام بار ديگر نگاهي به اين كريستال هاي 34000 ساله مي اندازد و كشف مي كند كه چيزي داخل آنها به دام افتاده است. چيزي عجيب .... و زنده!
خوشبختانه اين داستان با نابودي نسل بشر به پايان نمي رسد، اما يك دانشمند راضي و خوشحال به نام برايان شوبرت از آن به جا مي ماند كه باكتري هاي زنده باستاني را داخل اتاقك هاي ريز پر از مايع كريستال هاي نمك پيدا كرده است.
كريستال هاي نمك خيلي سريع رشد مي كنند و هرچيز شناوري- حتي موجود زنده اي- را داخل حباب هاي ريزي كه فقط چند ميكرون طول دارد زنداني مي كنند. تيم لاونشتين استاد بخش زمين شناسي دانشگاه بيرمنگام و مشاور شوبرت در زمان كشف اين باكتري مي گويد:«شيء يا موجود زنده زنداني شده براي هميشه داخل نمك مهروموم مي شود. درواقع اين شرايط مثل كپسول هاي زماني كوچك است.»
لاونشتاين مي گويد كه تحقيق جديد نشان مي دهد اين فرايند در درياچه هاي شور امروزي رخ مي دهد.
شوبرت نيز مي گويد اين باكتري كه يك نوع موجود زنده دوستدار نمك است امروزه هم بر روي زمين يافت مي شود. اين باكتري چروكيده و كوچك شده و در حالت خواب زمستاني معلق مانده بود.
شوبرت مي گويد:«آنها زنده اند. اما هيچ انرژي اي را صرف شناكردن به اطراف نمي كنند. همچنين توليدمثل نمي كنند. درواقع هيچ كاري به جز حفظ خودشان انجام نمي دهند. كليد زنده ماندن طولاني مدت اين ميكروب ها ممكن است در موجودات ديگري كه در نمك به دام افتاده بودند يعني جلبك ها نهفته باشد. اينها گروهي از جلبك ها به نام دناليلا هستند.»
شناسايي سلول هاي دناليلا به عنوان منبع غذايي باكتري هاي 34000 ساله كشفي هيجان انگيز به شمار مي رفت. با كشف اين منبع انرژي به دام افتاده در كنار باكتري، مي توان گفت كه كريستال هاي نمك يك اكوسيستم ميكروسكوپي را تشكيل داده بودند.
شوبرت و لاونشتاين اولين كساني نيستند كه موجوداتي با طول عمري چنين طولاني يافته اند. حدود يك دهه قبل، ادعاي كشف يك باكتري 250 ميليون ساله مطرح شد. اما اين ادعا محل جدال باقي ماند. اين درحالي است كه شوبرت توانست شرايط اين باكتري به دام افتاده را در آزمايشگاه خودش بازتوليد كند. او نه تنها توانست همان موجودات زنده را دوباره در آزمايشگاهش رشد دهد، بلكه كريستال ها را به آزمايشگاه ديگري فرستاد كه باز هم همان نتايج به دست آمد.
گام بعدي محققان اين است كه بفهمند ميكروب ها چگونه مي توانند خود را در شرايط گرسنگي شديد و تعليق چنان مديريت كنند تا چندين هزار سال دوام بياورند. لاونشتاين مي گويد:«باكتري ها نياز دارند تا دي ان اي خودشان را اصلاح و مرمت كنند. چون كه دي ان اي با گذشت زمان تنزل پيدا مي كند.»
شوبرت مي گويد كه دو و نيم ماه طول كشيد تا ميكروب هاي به دام افتاده ازخواب بيدار شوند و شروع به توليد مثل كنند. رفتاري كه قبلاً در باكتري ضبط شده بود.
از اين باكتري 34000 هزار ساله يك باكتري جديد به وجود آمده و نكته جالب اين است كه اين باكتري جديد كاملاً مدرن است.
از 900 نمونه كريستالي كه شوبرت آزمايش كرد، تنها پنج باكتري زنده توليد شد. اما او مي گويد كه بيشتر موجودات زنده را نمي توان در آزمايشگاه كشت كرد، بنابراين شايد بسياري از اين ميكروب ها فقط خانه جديدشان را آن قدر دوست نداشتند تا توليد مثل كنند.
منبع: http://dailynews.muzi.com/news/ll/english/10106249.shtml
| < قبلی | بعدی > |
|---|
