حميده احمديان راد
دانشمندان از مدت ها قبل احتمال مي دادند كه تغييرات آب و هوايي و وقايع طبيعي نظير خشكسالي و سيل بر رفتار گياهان و جانوران اثر مي گذارد. اما چگونگي اين اثرگذاري به طور دقيق مشخص نبود. حالا نتايج مطالعه اي جديد پيوندي مهم را بين شرايط آب و هوايي مختلف و بروز رفتارهاي پيچيده در پرندگان نشان مي دهد.
بر اساس نتايج اين مطالعه كه در كارنت بيولوژي به چاپ رسيده، موجودات زنده با رفتارهايشان به تغييرات فزاينده آب و هوايي پاسخ مي دهند. دانشمندان دست اندركار اين تحقيق مي گويند گونه هايي كه به صورت خانوادگي زندگي مي كنند بهتر مي توانند در مقابل اثرات غيرقابل پيش بيني شرايط آب و هوايي از خودشان محافظت كنند.
زندگي خانوادگي يا پرورش فرزندان از طريق تشريك مساعي در ميان پرندگان امري عادي است. جوامعي كه فرزندانشان را از طريق تشريك مساعي پرورش مي دهند (مثل جوامع انساني) معمولاً با گروه هاي خويشاوندي مشخص مي شوند. اين گروه هاي خويشاوندي با هم همكاري مي كنند تا كودكي را بزرگ كنند. معمولاً بعضي از پرندگان از توليدمثل خودداري مي كنند تا به بزرگ كردن فرزند پرندگان ديگر كمك كنند. البته بعضي از جوامعي كه فرزندانشان را با تشريك مساعي بزرگ مي كنند شامل گروه هاي غير خويشاوندي هستند كه براي بزرگ كردن فرزند با هم همكاري مي كنند. از استراليا تا آمازون، شمار پرندگاني كه از طريق همكاري فرزندانشان را پرورش مي دهند تقريباً 831 گونه است. اين ميزان تقريباً 10 درصد از حدود 10000 گونه پرندگان سراسر جهان است.
محققان براي انجام مطالعه شان داده هاي رفتاري بيش از 95 درصد پرندگان و مجموعه داده هاي مربوط به آب و هواي جهان در 40 سال گذشته را مورد استفاده قرار دادند. آنها به اين وسيله اثر عوامل آب و هوايي مثل تنوع در ميزان دما و بارش و نيز تأثير عوامل حياتي مثل توده بدن، گستردگي و نوع رژيم غذايي را بر شكل گيري و توزيع جهاني زندگي خانوادگي در پرندگان بررسي كردند.
يكي از دست اندركاران اين تحقيق مي گويد:«دانشمندان مدت ها است مي دانند كه زندگي فاميلي در پرندگان ساكن بعضي از بخش هاي جهان نسبت به جاهاي ديگر شايع تر است. اما اين اولين باري است كه توانسته ايم توزيع جغرافيايي رفتار اجتماعي پرندگان را در مقياسي جهاني مطالعه كنيم و همزمان چگونگي تأثيرگذاري الگوهاي جغرافيايي بر محيط زيست را بررسي كنيم.»
محققان با تركيب داده هاي آب و هوايي و نيز داده هاي رفتاري مربوط به پرندگان در يك چهارچوب آماري، در رفتار هاي اجتماعي پرندگان سراسر جهان تنوع جالبي را يافتند. آنها مي گويند:«ما نقاطي را در نواحي اي مثل استراليا و آفريقا پيدا كرديم كه حضور گونه هايي با زندگي خويشاوندي در آنها برجسته است. اما نقاطي در مكان هايي مثل آمريكاي جنوبي و مركزي وجود دارند كه تعداد گونه هايي كه زندگي خويشاوندي دارند در آنها نسبت به انتظارات ما پايين تر است.» نتايج اين تحقيق نشان مي دهد كه شرايط مختلف آب و هوايي يا وضعيت نامشخص جوي و ميزان بارش در پيش بيني زندگي خانوادگي در پرندگان بسيار مؤثر است.
براين اساس وجود رفتار اجتماعي پيچيده در ميان پرندگان را به ميزان زيادي مي توان پيامد زندگي در محيط هاي زندگي غيرقابل پيش بيني دانست. محيط زيست هاي متغير طيف بزرگي از چالش ها را براي ادامه حيات و توليد مثل در پرندگان به وجود مي آورد. در نتيجه آنها رفتار محافظاكارانه اي در پيش مي گيرند و پرورش فرزند در ميان آنها سال به سال متفاوت مي شود.
در شرايط عدم قطعيت وضعيت آب و هوايي زندگي خويشاوندي براي پرندگان مثل بيمه عمل مي كنند. همان طور كه پيش بيني افت قيمت سهام كار دشواري است، تعيين زماني كه غذا رو به كمبود مي رود هم سخت است. موقعي كه زمانه بد است و پيدا كردن غذا مشكل است ممكن است براي بزرگ كردن بچه هايتان به والدين و ساير كمك كنندگان روي بياوريد.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
