حميده احمديان راد
دانشمندان بسياري عقيده دارند كه جانوران در آستانه ششمين انقراض بزرگ تاريخ خود هستند. آنها هشدار مي دهند كه گرم شدن زمين و وخيم شدن وضع محيط زيست-كه هر دو ناشي از فعاليت هاي انساني است- به انقراض دسته جمعي جانوران منجر مي شود. اين انقراض ابعادي به وسعت پنج انقراض بزرگ ديگري كه در 450 ميليون سال گذشته به وقوع پيوسته خواهد داشت. آخرين انقراض دسته جمعي جانوران با كشته شدن دايناسورها در 68 ميليون سال قبل همراه بود. منتها تخمين زدن درباره وسعت ابعاد انقراضي كه در راه است، مشكل است. دليل آن هم ناتواني دانشمندان در برآورد ميزان تنوع گونه هاي امروزي در مقايسه با گونه هايي است كه در گذشته وجود داشته اند.
در همين راستا، محققان دانشگاه بركلي كاليفرنيا و دانشگاه ايالتي پنسيلوانيا كوشيده اند به پرسش ها درباره حجم انقراض جانوران در گذشته و حال پاسخ دهند. آنها سه فهرست از پستانداران ايالات متحده از 30 ميليون سال تا 500 سال پيش درست كردند و با تركيب داده هاي آنها به ابعاد انقراض جانوران تنها چند هزار سال پس از پا گذاشتن انسان به آمريكاي شمالي دست يافتند. براساس اين تحقيق با اين كه انسان هاي امروزي در حدود 40 هزار سال پيش از آفريقا به اروپا و آسيا مهاجرت كردند، اما تا حدود 13000 سال قبل به آمريكاي شمالي نرسيدند. يك تا دو هزار سال بعد از رسيدن آنها هم با انقراض پستانداران همراه بوده است.
آنتوني بارنوسكي استاد دانشگاه بركلي كه در اين تحقيق شركت داشته مي گويد:«قسمت خوشبينانه اين مطالعه اين است كه انسان در حدود 13000 سال قبل اولين تأثيرش را بر انقراض جانوران به جا گذاشت. اما ما در طول 10 هزار سال گذشته شاهد انقراض گسترده اي نبوديم و تنوع جانوري براي حدود ده هزار سال گذشته ثابت ماند. ما انتظار داريم كه پس از هجوم انسان هاي هوموساپينس به اروپا در تقريباً 40 هزار سال پيش با الگوي مشابهي در اين قاره مواجه شويم.
اما نكته اين جا است كه پس از يك دوره ده هزار ساله ثبات نسبي در گونه هاي جانوري، در 100 يا بيش از 100 سال اخير شاهد تغييرات بسيار زيادي در گونه هاي جانوري هستيم. درواقع تغييرات هم به مراتب عظيم تر از آن چيزي است كه پيش از اين انتظار داشتيم و ما شاهد انقراض زير گونه ها و حتي چند گونه هستيم. با اين روند به نظر مي رسد كه در حال حركت به سوي يك حادثه انقراضي بزرگ باشيم.»
وي مي افزايد:«مي توانيم به ادامه حيات بقيه گونه هايي كه هنوز از بين نرفته اند خوشبين باشيم. به شرط اين كه تلاش هايمان را براي حفظ اين گونه ها دو چندان كنيم. در اين صورت مي توانيم جلوي جريان انقراض آنها را در آينده سد كنيم.»
مطالعه دوره زماني 30 ميليون ساله به محققان اجازه داد كه ماجراي تغييرات گونه ها را در اين مدت تعقيب كنند و چشم اندازي از اين تغييرات به دست آورند.
دانشمنداني كه اين تغييرات را بررسي كرده اند مي گويند كه پيش از ورود انسان به آمريكاي شمالي شاهد تغييرات زمين شناسي به مراتب بزرگ تري نسبت به دوره پس از ورود انسان به اين منطقه بوديم. اما تغييرات پيش از ورود انسان در مقايسه با دوره پس از ورود او به منطقه تأثير زيادي روي تنوع پستانداران به جا نگذاشته بود.
كاراسكو عضو اين گروه تحقيقاتي مي گويد:«تنها دليلي كه براي اين تفاوت در وضعيت گونه هاي جانوري قبل و بعد از ورود انسان به منطقه مي توان ذكر كرد، ورود خود او به صحنه است. در گذشته معمولاً پستانداران مي توانستند با اين تغييرات كنار بيايند. تنها هنگامي كه انسان ها سر رسيدند شمار پستانداران رو به كاهش نهاد.»
بارنوسكي نيز مي گويد:«اگر درباره انقراض پستانداران در اروپا هم تحليل هاي مشابهي به دست آيد، مي توانيم بگوييم كه پس از آمدن انسان انقراضي در ميان پستانداران رخ داده است. حالا هم با افزايش تعداد انسان ها بر روي زمين همراه با تغييرات آب و هوايي ناشي از رفتار انسان با شرايط غيرمعمولي مواجه شده ايم. به نظر مي رسد كه همان شرايط انقراضي كه در گذشته رخ داده در حال حاضر هم به وجود آمده است.»
وي مي افرايد:«البته در حال حاضر يك مورد اضطراري وجود دارد و آن اين است كه ما تا به حال 15 تا 42 درصد گونه هاي پستانداران را از دست داده ايم و پرسش اين است كه چه كار كنيم تا تعداد بيشتري از آنها را از دست ندهيم.»
منبع: http://www.sciencedaily.com/releases/2009/12/091217115838.htm
| < قبلی | بعدی > |
|---|
