1795
-گرچه قاجارها در متحد کردن دوباره ايران موفق بودند، اما معمولاً حكومت هاي ضعيف و فاسدي داشتند. تحت پادشاهي آنها شكاف اقتصادي و نظامي بين ايران و غرب به شكل قابل توجهي گسترش يافت. به ويژه در شرايطي كه نور انقلاب صنعتي بر جهان غرب تابيدن گرفته بود. درعوض در دوره قاجار هنر فضیلت زیادی داشت و با توليد برخي از بهترين نقاشي ها، آجركاري ها و آثار معماري همراه بود.
1813 و 1828-نتيجه به وجود آمدن امپرياليسم اروپايي در انگليس و روسيه، دخالت در امور ايران بود. قاجارها، قفقاز (گرجستان، ارمنستان و آذربايجان) را از دست دادند و آنها را به روس ها واگذار کردند. اين اتفاق طي دو معاهده جداگانه با روسيه رخ داد كه عبارت از معاهده گلستان در سال 1813 و معاهده تركمانچاي در سال 1828 بودند. در نتيجه معاهده سال 1828، قاجارها مجبور شدند تا قانون كاپيتولاسيون، يعني مستثني شدن همه شهروندان خارجي از حوزه قضايي ايران را تصويب كنند (بر اين اساس اگر فردي خارجي در ايران مرتكب جرمي مي شد، محاكم ايران نمی توانستند او را محاكمه کنند). اين قانون عميقاً مردم ايران را تحقير كرد.
1906-1851-قاجارها ايالات واقع در آسياي مركزي را نيز به روس ها دادند و مجبور شدند تمام ادعاهايشان درباره افغانستان را به نفع بريتانيا كنار بگذارند. اين دو قدرت اروپايي بر تجارت ايران مستولي شدند و در امور داخلي ايران دخالت مي كردند و سياست هاي ايران را دستكاري مي كردند. قاجارها و اعضاي بانفوذ دربار آنها رشوه مي گرفتند تا امتيازهاي انحصاري بسيار باارزشي را به بريتانيا بفروشند. نمونه آن قرارداد تنباكو بود كه موجب يك طغيان عمومي شد.
فساد و سوء مديريت قاجارها به انقلاب مشروطه و ايجاد پارلمان يا مجلس انجاميد. اما تنفس در فضاي مشروطه با وجود پادشاهان مستبد آن دوره هرگز به طور كامل تحقق نيافت.
اگرچه ايران واقعاً مستعمره قدرت هاي استعماري نشد، اما در سال 1907 ميلادي عملاً به دو حوزه نفوذ تقسيم شد. حوزه شمال به وسيله روسيه و حوزه شرق به وسيله بريتانيا كنترل مي شد. با پايان جنگ جهاني دوم، ايران در وضعيت هرج و مرج سياسي، اقتصادي و اجتماعي فرو رفت.
1921-رضاخان كه افسر ارتش بود، كودتايي را به صحنه برد. او در آغاز وزير جنگ و سپس نخست وزير شد و در سال 1925 تصميم گرفت تا خودش را شاه بنامد. او در ابتدا مي خواست رييس جمهوري يك جمهوري شود. اما مخالفت هاي برخي با نظام جمهوري او را ترغيب كرد تا شاه شود.
منبع: http://www.mage.com/TLbody.html
| بعدی > |
|---|
