امپراطوری چهارم ایرانیان: امپراطوری ساسانیان (651-224 پس از میلاد)
| اولین شاه امپراطوری ساسانی, اردشیر اول, شروع به اصلاح کشور هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی کرد. محدوده امپراطوری, ایران امروز, عراق, ارمنستان, افغانستان, بخش های شرقی ترکیه, و بخش هایی از سوریه, پاکستان, قزاقستان, آسیای مرکزی و عربستان را شامل می شده. در طول حکومت خسرو دوم در 628-590, مصر, اردن, فلسطین و لبنان هم به امپراطوری ضمیمه شدند. | |
ساسانیان امپراتوری را "اران شهر" Erânshahr نامیدند (یا ایران شهر, "سرزمین آریایی ها". | |
| یک بخش از تاریخ ایران با حدود 600 سال زد و خورد با امپراطوری رم همراه است. طبق نظر تاریخ نگاران, ایرانیان فرسوده از جنگ با رم, در "نبرد قادسیه" (632 پس از میلاد) در "هیلا" (عراق امروز) از اعراب شکست خوردند. از ژنرال ایرانی رستم فرخزاد به خاطر تصمیمش برای مقابله با اعراب در سرزمین خود اعراب انتقاد می شود. بسیاری چنین حدس می زنند که اگر ایرانی ها در ساحل مقابل رود فرات باقی می ماندند می توانستند اعراب را شکست دهند. | |
| اولین روز نبرد با پیشروی های ایران تمام شد و نیروهای عرب به نظر می رسید که در مقابل ارتش بسیار بزرگ تر ساسانیان سر فرود می آورند. به ویژه, روز دوم نبرد فیل ها جنگجویان عرب را ترساندند. اما در روز سوم نبرد, سربازهای کارکشته عرب به صحنه رسیدند و نیرویی دوباره به ارتش اعراب دادند. به علاوه به یک حقه تیزهوشانه متوسل شدند. آنها اسب های عرب را لباس پوشاندند و چنان آرایش دادند که توانستند فیل ها را بترسانند. موقعی که یک جنگاور عرب موفق شد که فیل جلودار را بکشد, بقیه فیل ها به عقب فرار کردند و تعداد زیادی از جنگاوران پارسی را لگد کردند. با طلوع روز چهارم, توفان شن, شن ها را به صورت ارتش ایران می کوبید. در نتیجه ارتش ساسانی دچار آشفتگی شد و راه سنگ فرش شده برای فتح اسلامی ایران ایجاد شد. | |
دوره ساسانیان, آخرین دوره عهد باستان ایران, یکی از مهم ترین و تأثیرگذارترین دوره های تاریخی در ایران تلقی می شود که تأثیری اساسی روی جهان به جا گذاشت. از بسیاری جهات, دوره ساسانیان گواهی بر انجام کارهای بزرگ توسط تمدن پارسی بود. ساسانیان آخرین امپراطوری ایرانی بزرگ قبل از پذیرش اسلام بودند. پرشیا روی تمدن رم تأثیر گذاشت. به خصوص در طول دوره ساسانیان, فرهنگ ایرانی به طور گسترده ای, مناطقی بسیار فراتر از مرزهای امپراتوری را تحت تأثیر قرار می دهد. به طوری که دامنه این تأثیر به اروپای غربی, آفریقا, چین و هند می رسد و نقش برجسته ای را در شکل دادن به هنر قرون وسطایی هم در اروپا و هم در آسیا ایفا می کند. این تأثیر به دوره بعدی یعنی به جهان اسلام هم گسترش می یابد. فرهنگ اشرافی و بی همتای خاندان ساسانی فاتحان را تغییر داد و ویرانی ایران را به رنسانس ایرانی تبدیل کرد. بیشتر آن چه بعداً به عنوان فرهنگ, معماری, نوشته ها و دیگر هدایای ایران به فرهنگ اسلامی, از پارسیان ساسانی به داخل مرز جهان اسلام راه یافت.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
