گزارش و تصویر: حمیده احمدیان راد
به عنوان مادر سه فرزند تنها وقتي كوچكترين فرزندش در كشوري اروپايي متولد شد فهميد آموزش كتابخواني از بدو تولد آغاز مي شود. مددكاران بيمارستان سه كتاب در اختيارش قرار دادند و از او خواستند در مدت سه ماه هرروز بر اساس آموزش هايي كه به او داده بودند، اين كتاب ها را براي نوزادش بخواند. نتيجه كار هيجان انگيز و باورنكردني بود. چون بعد از سه ماه وقتي مددكاران به خانه اش آمدند، كودك به آزمون هايي كه آنها از كتاب ها انجام مي دادند، واكنش نشان مي داد. مددكاران بعد از اين آزمون سه كتاب ديگر به او دادند.
در قصه هاي تخيلي نيازهاي عاطفي و اخلاقي كودك تأمين مي شود. وقتي قهرمانان شخصيت هاي اغراق شده اي دارند، بخش هايي از شخصيت ما را بروز مي دهند و وقتي موقعيت تخيلي به وجود مي آيد، بچه خودش را در آن موقعيت قرار مي دهد
به اين ترتيب آموزش كتابخواني از بدو تولد آغاز مي شود و كودكان با كتاب انس مي گيرند. كساني كه از كودكي به كتابخواني عادت كرده باشند در بزرگسالي خواندن كتاب را رها نمي كنند. كارشناسان اعتقاد دارند در حال حاضر انواع و اقسام كتاب هاي مناسب كودكان در بازار وجود دارد. ضمن اين كه داستان هاي كهن ايراني سرشار از قصه هاي زيبا براي كودكان است.
دكتر مهناز حق شعار روانشناس و استاد دانشگاه مي گويد: "والدين براي تشويق بچه هايشان به كتاب خواندن مي توانند به آنها كتاب هديه دهند." او مي افزايد:"بچه ها در كتاب ها دنبال تخيل مي گردند. آنها كمبودها و خلأهاي عاطفي و نيازهايشان را بيشتر در رؤياها تجلي مي دهند و در كتاب هاي خاص خود دنبال مفاهيم و موارد كنجكاوي، جنگجويي و ماجراجويي مي گردند و خواسته هايشان را در آنها پيدا مي كنند.
سن آشنايي با قصه و كتاب از همان خردسالي ست. قديم ها مادرها يا دايه ها لالايي مي گفتند و اين كار را از بدو تولد انجام مي دادند و حالا كتاب ها جاي اين فرهنگ شفاهي را گرفته اند. طبق تحقيقات روانشناسي قصه هاي جن وپري براي بچه ها جالب است. اين قصه ها همه نوع قهرمان دارد. دراين قصه ها بدي، خوبي و حادثه يافت مي شود و شرايط طبيعي، خدا و كودك به كمك قهرمان مي آيند. در اين قصه ها نيازهاي عاطفي واخلاقي كودك تأمين مي شود. وقتي قهرمانان شخصيت هاي اغراق شده اي دارند، بخش هايي از شخصيت ما را بروز مي دهند و وقتي موقعيت تخيلي به وجود مي آيد، بچه خودش را در آن موقعيت قرار مي دهد. كاري كه والت ديسني به خوبي از عهده آن برآمد. بچه ها تا پايان دوران نوجواني به اين نوع قصه ها علاقه مندند. از دوره جواني تصميم مي گيرند علايقشان را به عالم فيزيك ببرند و نوع ديگري از مطالعه را شروع كنند. با اين وجود همچنان تخيل را دوست دارند. چنان كه فيلم هاي پست مدرن با استقبال مواجه مي شود."
دكتر حق شعار درباره ظرفيت كودكان هنگام خواندن كتاب مي گويد:"اندازه متن ها مهم است. زمان توجه بچه به قصه در هر سني متفاوت است. اين زمان در كودكي يك ربع و در دوره ابتدايي نيم ساعت است. براي بچه هاي كوچك تر متن هرچه ساده تر، موزون تر و خوش لحن تر و جملات كوتاه تر باشد، ميزان توجه به آن بيشتر است."
وي مي افزايد:"در حال حاضر كتاب هاي خوبي در بازار وجود دارد. بعضي از آنها بازنويسي شده قصه هاي قديمي هستند. البته در كشور ما هنوز داستان هايي به جذابيت قصه هاي قديمي عرضه نشده."
دكتر معصومه رفيقي روانشناس كودك مي گويد:"بچه از چهار ماهگي تا چهارسالگي اطلاعات و شناخت زيادي نسبت به خود پيدا مي كند و از دو سالگي به بعد قصه را حتي اگر برخي از لغات آن را متوجه نشود مي فهمد و مي توان افسانه ها و قصه هاي با شخصيت حيوان را برايش تعريف كرد. كتاب ها طبقه بندي و گروه بندي سني دارند و بسته به هر گروه سني كتابي خاص وجود دارد كه براساس ميزان هوش و يادگيري بچه ها تدوين شده. كتاب ها علاوه بربعد يادگيري، حس عاطفي بچه را نيز تقويت مي كنند و شخصيت كودك را شكل مي دهند. ضمن اين كه بچه هاي درون گرا از طريق قصه و كتاب مي توانند بهتر به بيان خودشان بپردازند."
داستان هاي تخيلي به رشد عاطفي و ذهني بچه ها كمك زيادي مي كنند. به طور كلي نتيجه تحقيقات نشان داده پيشرفت تحصيلي كودكاني كه مطالعه مي كنند، بيش از كودكاني ست كه مطالعه نمي كنند. براساس تحقيقات علمي خواندن براي تفريح به مراتب بيش از خواندن از روي اجبار به ميزان سواد مي افزايد. اين در حالي ست كه ميزان سواد آموزي در سال هاي كودكي به نتايج مفيدتري منتهي خواهد شد. چراكه سرعت سواد آموزي در بزرگسالي كاهش مي يابد.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
