ما انسانها دياكسيد كربن توليد ميكنيم و اغلب به اثرات رفتار خود بر ساير موجودات زنده فكر نميكنيم. در حالي كه دياكسيد كربن توليد شده به وسيله ما نه تنها حيات موجودات زنده روي خشكي، بلكه زندگي موجودات زنده دريايي را نيز با مخاطره مواجه كرده است.امروزه محققان ميدانند كه از زمان شروع صنعتي شدن جهان، درست در يك قرن پيش، ميزان PH آب سطح درياها، به ميزان يك دهم كاهش يافته است. اين واقعه اسيدي شدن درياها ناميده ميشود. دانشمندان ميگويند كه استفاده انسانها از سوختهاي فسيلي و جذب دياكسيد كربن از جو به وسيله درياها، به اسيدي شدن درياهاي جهان انجاميده و عملكرد آنها را به عنوان محافظ سيستم حيات كره زمين مختل كرده است.
هرچه دياكسيد كربن بيشتري در آب دريا حل شود، آن را بيشتر اسيدي ميكند. مدتی پیش دانشمندان با بررسي بخشي از دريا كه اسيدي شده با كاهش شمار گونههاي دريايي و پديده متلاشي شدن حلزونها با پوستههايشان در اين منطقه مواجه شدند.
آنها حدس زدند كه به خاطر افزايش سطح دياكسيد كربن در جو، احتمالاً اين قبيل تأثيرات برجانداران آبزي سراسر جهان ديده ميشود. چراكه مقداري از دياكسيد كربن اضافي جو وارد همه اقيانوسها ميشود و در سراسر جهان آبها را اسيدي ميكند.
رئيس گروه مطالعاتي كه در اين زمينه تحقيق كرد گفت که هماكنون غلظت دياكسيد كربن جو به قدري بالا است كه حتي كاهش شديد در ميزان توليد گاز دياكسيد كربن هم جلوي اسيدي تر شدن درياها را نميگيرد. آنچه كه مشخص است اين است كه وضعيت زنجيره غذايي دريايي رو به تغيير است و تنوع زيستي در درياها در حال كاهش است. اين تغييرات حتمي است چون كه اسيدي شدن درياها حتمي است. ما اين روند را آغاز كرده ايم و نميتوانيم متوقفش كنيم.
مرجانها اسكلت خارجيشان را از طريق استخراج كربنات كلسيم حل شده در آب دريا و استفاده از آن براي تشكيل دو ماده معدني يعني كلسيت و آراگونيت ميسازند. نرم تنان همين فرايند را براي ساختن پوستههايشان به كار ميگيرند.
هنگامي كه آب اسيدي ميشود،غلظت كربنات كلسيم كاهش مييابد. درنهايت مقدار آن چنان كاهش مييابد كه پوستهها يا اسكلتها نميتوانند تشكيل شوند.
دانشمندان محلي در درياي مديترانه و نزديكي سواحل ايتاليا را كه دياكسيد كربن آن زياد بوده كندوكاو كردند و آن را به يك نوع آزمايشگاه طبيعي براي مطالعه اثرات آب اسيدي روي زندگي جانداران دريايي تبديل كردند.
به طور كلي از آغاز صنعتي شدن جهان متوسط PH درياها يك دهم كاهش يافته. پيش از آن PH درياها 8.1 بود. در منطقهاي كه اين گروه تحقيقاتي بررسي كرده، اين ميزان در بعضي مكانها به 7.4 رسيده. اين در حالي است كه حتي در PH 7.8 تا 7.9 هم شمار گونههاي حاضر در منطقه در مقايسه با مناطق مجاور 30 درصد كاهش يافته بود.
در اين مناطق مرجان غايب بود و گونههاي جلبكي كه كربنات كلسيم را مورد مصرف قرار ميدادند هم با گونههايي كه آن را مورد استفاده قرار نميدادند جايگزين شده بودند. همچنين هيچ حلزوني در كل مناطقي كه PH آن به 7.4 رسيده بود، ديده نميشد. علاوه بر آن علفهاي دريايي رشد كرده بودند كه احتمالاً به اين دليل بود كه آنها از كربن اضافي بهره برده بودند.
اين مشاهدات ثابت كرد كه برخي از فرايندهايي كه در آزمايشات آزمايشگاهي ديده ميشوند و برخي از پيشبينيهايي كه به وسيله مدلهاي رايانهاي از اكوسيستمهاي اقيانوسي انجام شده است، در جهان واقعي نيز اتفاق ميافتد.
گروهي تحقيقاتي كه در زمينه تغييرات آب و هوايي فعاليت ميكند پيشبيني ميكند كه اگر جلوي روند توليد دياكسيد كربن گرفته نشود، احتمالاً تا سال 2100، PH اقيانوسها به حدود 7.8 سقوط ميكند.
به نظر آنها ما همين الگو را ميتوانيم در نقاط ديگر جهان هم مشاهده كنيم. چون كه صحبت از گونههايي مثل صدفهاي دوكفهاي و نرم تنان شكم پا و شاخههايي از جانوران است كه با سقوط ميزان PH از ميان ميروند.
گروهي تحقيقاتي كه در زمينه تغييرات آب و هوايي فعاليت ميكند نيز احتمال ميدهد كه در برخي از مناطق بويژه اقيانوس منجمد شمالي، ممكن است كه در غلظتهاي پائينتر دياكسيد كربن هم اين اثرات مشاهده شود.
مدتي پيش دانشمندان گزارش دادند كه سطح دياكسيد كربن سواحل غربي امريكا به حدي بالا است كه زندگي موجودات دريايي در حال از بين رفتن است.
همچنين دانشمندان ميگويند كه آب كف دريا به طور طبيعي نسبت به مناطق كم عمقتر دريا دياكسيد كربن بيشتري دارد.
آنها می گویند که تنها دليل براي اين كه اقيانوسها اسيديتر ميشوند دياكسيد كربني است كه ما با سوزاندن سوختهاي فسيلي توليد ميكنيم.»
البته موجودات زندهاي مثل مرجانها هم بر اثر بالا رفتن دماي آبها زيان ديدهاند و مطالعات به سمت بررسي تركيب گرم شدن و اسيدي شدن همزمان اقيانوسها پيش ميرود.
دياكسيد كربن را به آب دريا اضافه كنيد و اسيد كربنيك بگيريد. اين يك اصل ساده در شيمي است. اين حرف معنياش اين است كه تنها راه براي كاهش تأثير اسيدي شدن اقيانوس بر موجودات زنده آبزي، كاهش فوري و اساسي در توليد دياكسيد كربن است.
منبع: http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7437862.stm
| < قبلی | بعدی > |
|---|
