حميده احمديان راد
تنها دلايل ژنتيكي تعيين كننده ساختار استخوان هاي فك در جمعيت هاي انساني نيستند. بلكه شيوه به كارگيري اين استخوان ها در طول زمان هم مي تواند ساختارشان را تغيير دهد.
بر این اساس آن محققان مي توانند نوع غذاي جمعيت هاي دوران باستان را تعيين كنند. دانستن ميزان اثرگذاري هريك از عوامل تغذيه و ژنتيك بر ساختمان استخوان فك انسان ها براي علم باستانشناسي اهميت زيادي دارد. چراكه براساس آن مي توان فسيل هاي انساني را بهتر بررسي كرد، بين فسيل هاي يافت شده در مكان هاي مختلف ارتباط ايجاد كرد و به تجزيه و تحليل دقيق تر شجره نامه هاي انساني پرداخت.
محققان به این ترتیب نشان می دهند که استخوان فك حالت پلاستيكي دارد. تشخیص این که پاسخ استخوان فك به تأثيرات محيطي مثل نوع تغذيه چقدر است و چه ميزان از اين تأثيرپذيري هم به عوامل ژنتيكي برمي گردد اهمیت زیادی دارد.
به این ترتیب قبل از اين كه بخواهيم از شكل استخوان فرد استنتاج كنيم و به عنوان مثال بفهميم در چه محيطي زندگي كرده، با چه كساني ارتباط داشته و چه مي خورده، لازم است عواملي را كه بر شكل گيري استخوان او اثر داشته را شناسايي كنيم.
به اين منظور محققان استخوان فك درگذشتگان مربوط به قرون 16 و 17 را در دو منطقه آمريكا جمع آوري كردند. دليل انتخاب اين دوره زماني آن بود كه نوع تغذيه اين افراد در آن دوره ثبت شده است. جمعيت مورد مطالعه نيز از ميان افراد دو قبيله از نژاد هندوآمريكايي برگزيده شدند. چراكه اين افراد از نظر ژنتيكي از گروه هاي ديگر متمايز بودند و غذاهاي متفاوتي مي خوردند.
افراد قبيله پوينت هوپ در آلاسكا خوراكي هايي سفت از جمله گوشت خشك شده مي خوردند. آنها همچنين از دندان هايشان براي انجام كارهاي متنوعي غير از غذا خوردن مثل چاك دادن چرم استفاده مي كردند. اما مردم قبيله اريكا كه در منطقه داكوتاي آمريكا ساكن بودند غذاهاي نرم تري مي خوردند كه شامل محصولات كشاورزي و شكارهاي با گوشت هاي تردتر بود.
محققان استخوان هاي فك 63 نفر از قبيله پوينت هوپ و 42 نفر از قبيله اريكا را با استفاده از يك تفنگ اشعه ايكس و همچنين يك وسيله اندازه گيري به نام كوليس بررسي كردند. كوليس براي اندازه گيري قطر و كلفتي مورد استفاده قرار مي گيرد. استخوان هاي فك كودكان هر دو قبيله پيش از اين كه به قدر كافي بزرگ شوند تا شروع به جويدن كنند شبيه هم بود. اما استخوان فك بزرگسالان با يكديگر فرق داشت. به احتمال زياد اين تفاوت بيشتر تابع نوع رژيم غذايي آنها و شيوه استفاده از فكشان بود تا عوامل ژنتيكي.
تغييرات استخوان هاي فك با استفاده از نظريه اي كه از مهندسي گرفته شده توضيح داده شد. اين نظريه مي تواند تغييرات شكل هندسي يك استخوان را بر مبناي فشارهايي كه برآن تحميل مي شود تشريح كند. محققان توانستند بخش هاي خيلي بخصوصي از استخوان هاي فك را بررسي كنند و آنها را به عادات غذايي ويژه ارتباط دادند. به عنوان مثال فهميدند كه استخوان هاي فك افراد قبيله پوينت هوپ پهن و گرد است كه در نتيجه وارد آمدن نيروي بيشتر براي جويدن غذاي سفت تر به اين شكل درآمده است. اما افراد قبيله اريكا چنين تغييري را نشان ندادند كه به جويدن غذاي نرم تر به وسيله آنها نسبت داده مي شود.
به اين ترتيب ژنتيك طرحي از استخوان را ايجاد مي كند، اما عوامل خيلي زيادي بر ساختار استخوان اثر مي گذارد. از فشار مكانيكي گرفته تا فشارهاي عضلاني و زنجيره اي از فعاليت ها روز به روز مي توانند سطح استخوان و ساختار داخلي آن را تغيير دهند.
منبع: http://www.sciencedaily.com/releases/2011/08/110805135351.htm
| < قبلی | بعدی > |
|---|
