حميده احمديان راد
چندی پیش تيمي از دانشمندان به كشور كنيا رفتند تا بيشتر درباره «دوندگان پابرهنه» اين كشور تحقيق كنند. ايالت ريفت ولي Rift Vally كنيا تعدادي از مشهورترين دوندگان دوي استقامت تاريخ را داشته است و بسياري از اين قهرمانان بدون پوشيدن كفش بزرگ شده اند. دانيل ليبرمن زيست شناس تكاملي از دانشگاه هاروارد به همراه همكارانش با تعدادي از اين قهرمانان ملاقات كردند و از آنها فيلم ويدئويي تهيه كردند تا تفاوت دويدن با پاي برهنه و دويدن با كفش را با هم مقايسه كنند.
اين دانشمندان پس از بررسي هايشان به اين نتيجه رسيدند كه تفاوت زيادي بين دويدن كساني كه با پاي برهنه مي دوند با كساني كه با كفش مي دوند وجود دارد. اين تحقيق همچنين حاكي از اين بود كه دويدن با پاهاي برهنه ممكن است مزيت هايي نسبت به دويدن با كفش داشته باشد. اگر چه مطالعات بيشتري نياز است تا مشخص شود كه آيا دويدن با پاهاي برهنه احتمال آسيب ديدگي دونده را هم كاهش مي دهد يا نه. همچنين تيم تحقيقاتي درباره تفاوت دويدن در مسافت طولاني با دوي سرعت مطالعه نكرد.
يكي از نتايج اين تحقيق آن بود كه موقعي كه در هنگام دويدن پاهاي برهنه با زمين اصابت مي كنند، دم ملايم تر و حركت دويدن نرم تر است.
ليبرمن مي گويد:«نبايد دويدن با پاهاي برهنه را كاري عجيب و غريب قلمداد كرد. چراكه اين امر از نظر تكاملي چيز عجيب و غريبي نيست. در واقع ما چنان تكامل پيدا كرده ايم كه با پاي برهنه بدويم.»
مطالعاتي كه پيش از اين انجام شده بود نشان داده بود كه هنگامي كه يك نفر با پاهاي برهنه مي دود، ابتدا جلو يا ميان پاهايش را روي زمين مي گذارد و در ادامه حركت پاشنه پاهايش را روي زمين مي گذارد.
در طول اين فرايند وزن بدن ابتدا روي جلوي پا مي افتد و سپس به سوي پاشنه حركت مي كند. به اين ترتيب دوندگان پابرهنه كنيايي هم روي جلوي پاهايشان فرود مي آيند.
اين در حالي است كه موقعي كه يك نفر با كفش مي دود، تمايل دارد به نحوي بدود كه ابتدا پاشنه هايش با زمين اصابت كند. وقتي هم كه پاشنه پا با زمين برخورد مي كند اصابت آن خيلي محكم تر و قوي تر از وقتي است كه فرد با جلوي پا روي زمين فرود مي آيد.
دليل اين كه دوندگاني كه از ابتدا با كفش دويده اند تمايل دارند كه روي كف پاهايشان فرود بيايند اين است كه در دهه 1970، كمپاني هاي سازنده كفش شروع به ساخت و فروش كفش هاي ورزشي اي كردند كه در كفشان بالشك هايي داشتند. اين بالشك ها وزن بدن را در كل پا توزيع مي كرد و همين ممكن است نحوه دويدن افراد را تحت تأثير قرار داده باشد.
از هنگامي كه دوندگان شروع به پوشيدن اين كفش ها كردند، هنگام دو روي پاشنه هايشان فرود آمدند و احساس كردند همين طوري هم راحتند.
ليبرمن و همكارانش پس از انجام تحقيقات در كنيا در آزمايشگاهشان در بوستون نيز به تحقيقاتشان ادامه دادند. هدف آنها از اين تحقيقات اين بود كه بفهمند پاي دونده با چه ميزان نيرويي با زمين اصابت مي كند. با مطالعه اين نيرو، دانشمندان توانستند سبك هاي مختلف دويدن را با هم مقايسه كنند. به اين ترتيب متوجه شدند كه برخورد قسمت عقبي پاي دونده با زمين مثل اين است كه كسي با حدود 5/1 تا سه برابر وزن بدن دونده به پاي او ضربه بزند. چنين ضربه ای اگر فرد كفش نداشته باشد به پاي او صدمه مي زند. در حالي كه فرود آمدن با جلوي پا مثل اين است كه كسي به پاي شما ضربه اي نمي زند.
البته به قول ريد فربر استاد زيست شناسي دانشگاه كالگاري كانادا هنوز نمي توان گفت كه دويدن با پاي برهنه كمتر آسيب مي رساند يا مضر هست يا نيست. به عبارت ديگر هنوز براي اين كه كفش هاي ورزشيتان را كنار بگذارد زود است.
منبع: http://www.sciencenewsforkids.org/articles/20100217/Note2.asp
| < قبلی | بعدی > |
|---|
