مونا عفیفی
دانشجوی پزشکی دانشگاه شهید بهشتی
سلول ها در پاسخ به تغییرات محیط اطرافشان می توانند خود را تغییر دهند. هيپرتروفي یکی از این پاسخ ها است. هيپرتروفي به افزايش اندازه سلول ها گفته مي شود كه منجر به افزايش اندازه عضو نيز مي شود. (در مقابل، به افزايش تعداد سلول ها هيپرپلازي مي گويند.) به بيان ديگر در هيپرتروفي خالص هيچ سلول جديدي به وجود نمي آيد و فقط سلول ها بزرگ تر شده اند و اين افزايش حجم به دليل افزايش سنتز (ساخت) اندامك ها و پروتئين هاي ساختماني رخ مي دهد. هيپرتروفي زماني رخ مي دهد كه سلول ها قادر به تقسيم شدن نيستند (ولي هيپرپلازي يا افزايش تعداد سلول ها نوعي سازش است در سلول هايي كه قادر به تكثير هستند). هيپرتروفي مي تواند فيزيولوژيك يا پاتولوژيك باشد (فيزيولوژيك باشد يعني در شرايط طبيعي بدن رخ دهد ولي پاتولوژيك باشد يعني در شرايط غيرطبيعي و آسيب شناختي رخ داده باشد).
هيپرتروفي و هيپرپلازي مي توانند همراه هم رخ دهند و مشخصاً هر دوي آنها سبب بزرگ تر شدن عضو مي شود. به عنوان مثال در دوران حاملگي به طور طبيعي به دليل تحريك عضلات صاف رحم به وسیله هورمون استروژن، هم هيپرتروفي هم هيپرپلازي عضلات صاف رخ مي دهد و هردوي اين فرايندها با هم به بزرگ شدن رحم كمك مي كنند. اما سلول هاي عضله اسكلتي فقط مي توانند دچار هيپرتروفي شوند (فقط بزرگ شوند). زيرا در دوران بزرگسالي اين سلول ها توانايي تقسيم شدن ندارند. به عنوان مثال يك وزنه بردار حرفه اي فقط هنگامي مي تواند به فيزيك بدني مطلوب دست پيدا كنند كه تك تك سلول هاي عضلاني اسكلتي وي از طريق افزايش كار دستخوش هيپوتروفي شوند (به عبارت ديگر تعداد سلول هاي عضلاني اين ورزشكار هرگز افزايش نمي يابد و فقط اندازه آنها بزرگ تر مي شود.) مثال پاتولوژيك (آسيب شناختي) هيپرتروفي، بزرگ شدن قلب است كه در نتيجه افزايش فشار خون يا تنگي دريچه آئورت رخ مي دهد.
سازوكار دقيق هيپرتروفي هرچه كه باشد، براي افزايش توده سلولي حدي وجود دارد كه پس از آن حد، بزرگ شدن توده عضلاني به عنوان مثال نمي تواند افزايش نياز عملكردي را جبران كند.
عواملي كه هيپرتروفي را محدود مي كنند به طوركامل شناخته نشده اند. به عنوان مثال ممكن است علت آن محدوديت خون رساني، محدوديت توليد انرژي و ... باشد.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
