دکتر مهسا شجاعی
فعاليت دستگاه عصبي مشابه يك دستگاه هدايت الكتريكي است و باعث هماهنگي و كنترل تمام اعمال بدن مي شود. در مجموع دستگاه عصبي در مورد فرايندهاي اطلاعاتي، چهار نوع فعاليت كلي انجام مي دهد كه عبارتند از:
-دريافت تحريكات وپيام ها از محيط داخلي بدن و محیط خارجي از طريق مسيرهاي حسي يا «آوران»
-انتقال اطلاعات از نواحي دورتر بدن به سيستم عصبي مركزي (مغز و نخاع)
-انجام محاسبه روي پيام هاي دريافتي جهت ایجاد پاسخ هاي مناسب به موقعيت هاي موجود
-انتقال سريع اطلاعات از طريق مسيرهاي حركتي يا «وابران» به اندام هاي عمل كننده، براي كنترل يا انجام فعاليت هاي بدني
دستگاه عصبي از دو نوع سلول تشكيل شده:
-نورون (سلول عصبي)
-نوروگلي
نورون: نورون واحد ساختماني و فعاليتي سيستم عصبي است. نورون يك سلول تخصص يافته است كه به تنهايي به عنوان دستگاه عصبي كوچكي فعاليت مي كند.
نوروگلی: وظيفه سلول هاي نوروگلي، تغذيه، حمايت و حفاظت از نورون ها است (براي آشنايي بيشتر با ساختمان نورون و نوروگلي اینجا را کلیک کنید.
غشايي از جنس چربي و پروتئين نورون ها را از خارج مي پوشاند. اين غشا نسبت به بعضي مواد مانند اكسيژن نفوذ پذير است و به آنها اجازه عبور مي دهد و نسبت به بعضي از مواد مانند پروتئين ها نفوذناپذير است. اين خاصيت غشاي نورون موجب مي شود كه تركيب مواد در داخل نورون ها با تركيب مواد در محيط خارج نورون ها متفاوت باشد.
داخل نورون پتاسيم زيادي وجود دارد. در حالي كه در خارج نورون سديم زيادي وجود دارد كه باعث ايجاد اختلاف پتانسيل الكتريكي يا اختلاف شارژ ميان داخل و خارج سلول مي شود. در حالت عادي داخل سلول بار منفي و خارج آن بار مثبت دارد. وقتي نورون تحريك مي شود، نفوذپذيري غشا به سديم زياد شده و سديم زيادي وارد سلول مي شود و از آن جايي كه سديم بار مثبت دارد، داخل سلول بار مثبت پيدا مي كند. اين تغيير بار الكتريكي باعث انتقال اطلاعات در سيستم عصبي مي شود.
نورون ها در نواحي اختصاص يافته اي به نام سيناپس با يكديگر تماس برقرار مي كنند و پيام هاي الكتريكي از طريق آزاد شدن مواد شيميايي در سيناپس از يك نورون به نورون بعدي منتقل مي شود تا در نهايت پيام ها مسير مورد انتظار را در سيستم عصبي طي كنند. برای آشنایی با ساختمان دستگاه اعصاب، اینجا را کلیک کنید.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
