حميده احمديان راد
مقاله مرتبط: چگونه نسل بشر از خطر انقراض نجات یافت؟
تحقيقی كه بر روي نواحي خيلي قديمي نقشه ژنتيكي انسان انجام شده، حاكي از اين است كه جمعيت هاي اوليه انساني كاهش شديدي يافته اند.
يافته هاي ژنتيكي حاكي از اين است كه انسان هاي اوليه اي كه حدود يك ميليون سال قبل زندگي مي كردند، بي نهايت به انقراض نزديك شده بودند.
شواهد ژنتيكي مي گويند كه جمعيت مؤثر ( effective population ) گونه هاي اوليه انساني شامل هومو اركتوس Homo erectus، هومو ارگستار H. eragster و هومو ساپينس H.sapiens حدود 18500 تا بوده است. (تصور مي شود كه انسان هاي امروزي از هومو ارکتاس تكامل يافته باشند). جمعيت مؤثر يك شاخص تنوع ژنتيكي است. به اين ترتيب دانشمندان تخمين مي زنند كل جمعيت (از نظر تنوع ژنتيكي) 55500 تا و يا بالاتر بوده است.
اين كه دانشمندان جمعيت مؤثر را حدود 18500 تا تخمين مي زنند، بيانگر اين است كه گستردگي ژنتيكي ميان تبار انساني كه يك ميليون سال قبل زندگي مي كردند بين 1.7 تا 2.9 برابر بيشتر از انسان هاي امروزي بوده (مطالعات ديگر نشان داده كه جمعيت مؤثر حال حاضر جهان حدود ده هزار تا است).
ممكن است تصور شود كه شمار افراد با تبار انساني در يك ميليون سال قبل در سراسر آفريقا، آسيا و اروپا گسترش يافته باشد. چنان كه شواهد فسيلي اين را ثابت مي كند.
اما مطالعات جديدي كه بخشي از آن ذكر شد و به وسيله لين جورد، ژنتيك شناس انسان در دانشگاه يوتاي آمريكا انجام شده حاكي از اين است كه جمعيت و بنابراين تنوع ژنتيكي در حدود يك ميليون سال قبل با پسرفت مواجه شده است.
گروه جورد براي رسيدن به اين حدسيات، دو رشته كامل از نقشه ژنتيكي انسان امروزي را به خاطر نوعي عنصر سيار به نام الو سكانس Alu sequences (رشته الو) اسكن كرد. رشته الو چيدمان هاي كوتاهي از DNA است كه بين نواحي نقشه ژنتيكي حركت مي كند. هرچند كه با چنان تناوب كم و پاييني كه حضورش در يك ناحيه ژني حاكي از اين است كه اين ناحيه كاملاً قديمي است.
از آن جايي كه نواحي قديمي تر حاوي الو زمان بيشتري داشته اند تا جهش هاي بيشتري را انباشته كنند، تيم جورد توانسته سن يك ناحيه ژنتيكي را براساس تنوع نوكلئوتيدش تخمين بزند. (نوكلئوتيدها مولكول هايي هستند كه موقعي كه به هم ملحق مي شوند واحدهاي ساختماني Rna و Dna را مي سازند). سپس تيم جورد نوكلئوتيدهاي اين نواحي قديمي را با سراسر نواحي ژنتيكي انسان امروزي مقايسه كرد تا تفاوت ها را در اندازه جمعيت مؤثر و بنابراين تنوع ژنتيكي انسان هاي امروزي و انسان هاي اوليه تخمين بزند.
با همه اينها با وجود كاهش بسيار زياد جمعيت مؤثر، شاهد شمار زياد جمعيت انسان ها (نزديك به هفت ميليارد نفر) هستيم كه شايد نتيجه پيشرفت هاي كشاورزي در حدود ده هزار سال قبل باشد.
جورد فكر مي كند كه كاهش تنوع ژنتيكي در يك ميليون سال قبل حاكي از اين است كه اجداد انسان هاي امروزي زماني با فاجعه اي روبرو شده اند كه ويراني هاي زيادي به جا گذاشته. مثل آتشفشان عظيمي كه 70000 سال قبل تلفات زيادي به جا گذاشت. در اين چرخه ما به جايي رسيده ايم كه شمار جمعيت انساني زياد است ولي خود جمعيت خيلي خيلي كوچك است.
منبع: http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id
=early-human-population-size-genetic-diversity
| < قبلی | بعدی > |
|---|
