مونا عفیفی
دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه شهید بهشتی
حفره شكم قسمتي از تنه است كه در زير عضله ديافراگم واقع شده است. اين حفره ارتباطی مستقيم با حفره لگني دارد و هيچ عنصر تشريحي ای اين دو را جدا نمي كند (يعني هنگام تشريح بدن انسان به عنصري كه به طور مشخصي شكم و لگن را از هم جدا كند برنمي خوريم). بنابراين حدود حفره شكم را از طرف پايين به طور قراردادي تعيين مي كنيم. اگر به طور قراردادي صفحه اي فرضي و افقي از تنگه فوقاني لگن عبور دهيم، حد تحتاني حفره شكم مشخص مي شود. آن چه در زير اين صفحه قرار دارد جزو حفره لگن (لگن حقيقي) است. حفره شكمي بسيار وسيع تر از چيزي است كه ما از خارج و به طور ظاهري شكم مي ناميم. از آن جا كه عضله ديافراگم گنبدي شكل است حفره شكمي در بالا به داخل قفسه سينه پيشروي كرده و در نتيجه قسمتي از فضاي استخواني قفسه سينه جزو حفره شكمي محسوب مي شود. در پايين نيز حفره شكمي به داخل اسكلت استخواني لگن گسترش يافته و قسمتي از حفره لگن كه در بالاي تنگه فوقاني قرار دارد (يعني لگن كاذب) چزو حفره شكمي است.
به طور خلاصه حدود شكم عبارت است از:
در بالا: سطح تحتاني ديافراگم
در پايين: تنگه فوقاني لگن
در جلو: جدار قدامي شكم و عضلات قدامي آن
در عقب: ستون مهره هاي كمري و عضلات پشتي حوزه شكم
پوست شكم (در قسمت جلويي حفره شكم است) بسيار شل بوده و قابليت كشش زيادي دارد. اين نكته را مي توان در هنگام آبستني، كيست و تومورهاي شكمي مورد توجه قرار داد. در اثر كشيده شدن پوست شكم در قسمت تحتاني، خطوط سفيد رنگي ظاهر مي شود كه "لينه آ آلبا" Linea alba ناميده مي شود.
ناف
ناف يك محل اسكار (جوشگاه) جنيني است كه در ديواره جلويي شكم واقع شده است.
ناف در افراد بالغ در فاصله بين مهره هاي سوم و چهارم كمري است. در كودكان محل قرار گرفتن ناف قدري پايين تر است. هنگام بررسي آناتومي شكم، ناف يك نشانه در پوست ناحيه شكم محسوب مي شود. عروق لنفاوي و وريدها (سياهرگ ها) صفحه عرضي نافي را قطع نمي كنند. بلكه در بالا يا پايين اين صفحه جريان دارند. عروقي كه در بالاي ناف هستند در بالا جريان مي يابند و عروقي كه در پايين ناف هستند در پايين جريان مي يابند. در حالت عادي اين مرز شكسته نمي شود.
گاهي اوقات به دليل ضعف عضلات جدار قدامي شكم ممكن است قوس هاي روده به زير پوست ناف آمده و در ناحيه ناف برجستگي ايجاد كند، اين حالت را "فتق نافي" مي نامند. ناف از نظر جنيني نيز حايز اهميت است. چراكه محل مجاورت سه سيستم مختلف است که عبارتند از:
سيستم گوارشي- سيستم عروقي- سيستم ادراري.
پوست ناف به وسيله عصب دهم نخاعي سينه حس داده مي شود. بنابراين ناف، منطقه حسي ای را كه عصب دهم سينه اي به آن جا حس مي دهد مشخص مي كند.
منبع: درسنامه گوارش، بخش آناتومي- دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي- مؤلف: دكتر محسن نوروزيان.
| < قبلی | بعدی > |
|---|
